Việt Nam: 03 câu hỏi về việc thực hiện chương trình ESPP cho người lao động làm việc tại doanh nghiệp

Bên cạnh Chương trình chọn mua cổ phiếu của người lao động (ESOP), các công ty cổ phần tại một số nước hiện nay đang áp dụng một chương trình đãi ngộ tài chính dài hạn bằng quyền sở hữu cổ phiếu khác dành cho người lao động (“NLĐ”) của mình – Chương trình thực hiện quyền sở hữu cổ phiếu, còn được gọi tắt là ESPP.

Thông qua bài viết này, BLawyers Vietnam sẽ trình bày một số thông tin về ESPP và quy định của pháp luật lao động Việt Nam liên quan đến ESPP bằng cách trả lời 3 câu hỏi bên dưới.

1. ESPP là gì?

ESPP là “chương trình kế hoạch mua cổ phiếu dành cho nhân viên”. Tương tự như ESOP, đây là một chương trình do công ty cổ phần thực hiện và điều hành, với mục đích để các NLĐ tham gia có thể sở hữu cổ phần của công ty với mức giá chiết khấu.

Tuy nhiên, khác với chương trình ESOP thưởng cổ phần cho NLĐ hoặc trao cho NLĐ quyền mua cổ phần của công ty với mức giá thấp để họ sở hữu cổ phần ngay tại thời điểm triển khai, thì tại chương trình ESPP, NLĐ sẽ đóng góp, tích luỹ một phần lương đã chịu thuế của mình trong một khoảng thời gian nhất định (bắt đầu từ ngày chào bán do công ty xác định cho đến ngày mua cổ phần) để có thể sở hữu cổ phần của công ty trong tương lai. Vào ngày mua, công ty sẽ sử dụng khoản tiền tích luỹ này để mua cổ phần của công ty thay mặt cho các NLĐ tham gia.

Ngoài ra, do công ty khấu trừ tiền lương của NLĐ như một khoản tích lũy dùng để mua cổ phần của công ty vào cuối kỳ ESPP nên chương trình này còn được hiểu là “chương trình trả lương bằng cổ phiếu” cho NLĐ.

2. ESPP được thực hiện như thế nào?

Để áp dụng chương trình ESPP, công ty phải xây dựng một kế hoạch chào bán trong đó quy định rõ tỷ lệ khấu trừ tiền lương để mua cổ phần, giá mua cổ phần và thời hạn áp dụng. Tỷ lệ khấu trừ tiền lương có thể được công ty tự quyết định hoặc cũng có thể do NLĐ đăng ký khi triển khai ESPP.

Tại cuối kỳ ESPP, NLĐ sẽ được nhận số cổ phần tương ứng với số tiền đã tích luỹ cũng như dựa trên giá bán cổ phần.

Ngoài ra, chương trình ESPP được vận hành dựa trên tinh thần tự nguyện của NLĐ. Công ty áp dụng chương trình ESPP đối với những NLĐ đồng ý tham gia. Ngoài ra, do phần tiền tích luỹ được coi là một dạng tiết kiệm của NLĐ nên NLĐ có quyền từ chối mua cổ phần của công ty và nhận lại tiền mặt trước khi kỳ ESPP kết thúc.

3. Pháp luật Việt Nam hiện hành quy định ESPP như thế nào?

Như đã trình bày ở trên, dưới góc nhìn về lao động, ESPP có thể được hiểu là chương trình trả lương bằng cổ phiếu cho NLĐ.

Hiện nay, pháp luật lao động Việt Nam có quy định về việc trả lương bằng tiền mặt. Cụ thể, theo Điều 95.2 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương ghi trong hợp đồng lao động và tiền lương trả cho NLĐ bằng tiền Đồng Việt Nam, trường hợp NLĐ là người nước ngoài tại Việt Nam thì có thể bằng ngoại tệ.

Mặt khác, Điều 102 Bộ luật Lao động 2019 quy định rằng người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương của NLĐ để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản của người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 129 của Bộ luật Lao động.

Ngoài các quy định trên, pháp luật lao động Việt Nam không quy định rõ ràng về thỏa thuận khấu trừ lương để mua cổ phần. Nếu doanh nghiệp và NLĐ đồng thuận về việc triển khai chương trình ESPP, doanh nghiệp nên kiểm tra thêm về quan điểm của cơ quan quản lý lao động ở địa phương về việc áp dụng ESPP trước khi áp dụng.

Nội dung nêu trên không phải là ý kiến tư vấn chính thức từ BLawyers Vietnam. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ consult@blawyersvn.com. Chúng tôi rất vui khi nghe từ bạn.

Ngày: 24/6/2023

Tác giả: Trinh Nguyễn

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

This field is for validation purposes and should be left unchanged.