04 lưu ý về việc áp dụng thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý các khoản nợ có bảo đảm

Áp dụng thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý các khoản nợ có bảo đảm

Theo pháp luật Việt Nam, một tài sản được bảo đảm cho nhiều nghĩa vụ khác nhau khi được xử lý để thu hồi nợ sẽ có khả năng phát sinh thứ tự ưu tiên thanh toán đối với nhiều bên cho vay cùng nhận bảo đảm tài sản này. Theo đó, thứ tự ưu tiên thanh toán của mỗi bên cho vay sẽ phụ thuộc vào tình trạng pháp lý của giao dịch bảo đảm mà các bên đã xác lập với nhau.

Trong bài viết này, BLawyers Vietnam sẽ trình bày 04 lưu ý nhằm xác định thứ tự được thanh toán đối với bên cho vay khi xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ.

1. Nguyên tắc ưu tiên theo thứ tự xác lập biện pháp bảo đảm

Trong trường hợp biện pháp bảo đảm đều phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba theo quy định của pháp luật , thứ tự ưu tiên thanh toán sẽ được xác định theo thứ tự thời điểm xác lập hiệu lực đối kháng với người thứ ba của từng giao dịch bảo đảm.

Theo đó, nếu phát sinh tình huống vừa có biện pháp bảo đảm đăng ký, vừa có biện pháp bảo đảm không đăng ký và tài sản bảo đảm được bên nhận bảo đảm nắm giữ hoặc chiếm giữ thì thì ưu tiên thanh toán cho người nhận bảo đảm đối với biện pháp bảo đảm đã được đăng ký và xác lập hiệu lực đối kháng với người thứ ba.

Tình huống cụ thể đối với nguyên tắc này như sau: C vay D 2,5 tỷ Đồng có đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất trị giá 5 tỷ Đồng của C nhằm bảo đảm thực hiện nghĩa vụ này; sau đó, C vay Ngân hàng B 2 tỷ Đồng và cũng đăng ký bảo đảm bằng việc thế chấp quyền sử dụng đất này. Như vậy, khi xử lý quyền sử dụng đất này để thu hồi nợ, D sẽ được ưu tiên thanh toán trước vì giao dịch bảo đảm với D được đăng ký thế chấp trước.

2. Nguyên tắc ưu tiên áp dụng biện pháp bảo đảm có hiệu lực đối kháng với người thứ ba

Trong trường hợp giao dịch có biện pháp bảo đảm phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba và có biện pháp bảo đảm không phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba thì nguyên tắc này sẽ được áp dụng để xác định thứ tự ưu tiên thanh toán.

Theo đó, biện pháp bảo đảm phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba sẽ được ưu tiên thanh toán trước, sau đó mới đến các biện pháp bảo đảm không đăng ký khi xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ.

Cụ thể, A sử dụng quyền sở hữu nhà ở trị giá 10 tỷ đồng để bảo đảm cho các khoản vay 5 tỷ đồng và 2 tỷ đồng lần lượt đối với Ngân hàng B và cá nhân C. Tuy nhiên, chỉ có khoản vay với Ngân hàng B là được đăng ký biện pháp thế chấp tài sản, còn đối với khoản vay với C thì không đăng ký bảo đảm. Do đó, khi xử lý nhà ở này để thu hồi nợ, bên Ngân hàng B sẽ được xác định thanh toán trước.

3. Nguyên tắc ưu tiên theo thứ tự xác lập biện pháp bảo đảm

Trong trường hơp các biện pháp bảo đảm đều không phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba thì thứ tự thanh toán sẽ được xác định theo thứ tự thời điểm các biện pháp bảo đảm được xác lập, tức là tài sản được bảo đảm cho nghĩa vụ nào trước thì bên nhận bảo đảm đó sẽ được thanh toán trước.

Ví dụ, H vay tiền của G có bảo đảm bằng thế chấp quyền sử dụng đất; sau đó, H tiếp tục vay tiền của F và cũng bảo đảm khoản vay bằng thế chấp quyền sử dụng đất này. Có thể thấy rằng vì cả hai khoản vay nêu trên đều không được đăng ký bảo đảm khi xử lý tài sản bảo đảm, G sẽ được thanh toán trước, sau đó mới đến lượt của F.

4. Lưu ý khác

Các nguyên tắc xác định thứ tự ưu tiên thanh toán nêu trên sẽ không được áp dụng trong trường hợp các bên nhận bảo đảm thỏa thuận được với nhau về thứ tự ưu tiên thanh toán. Bên cạnh đó, lưu ý rằng quyền ưu tiên thanh toán chỉ được ưu tiên thanh toán trong phạm vi bảo đảm của bên mà mình thế quyền.

Nội dung nêu trên không phải là ý kiến tư vấn chính thức từ BLawyers Vietnam. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ consult@blawyersvn.com. Chúng tôi rất vui khi nghe từ bạn.

Ngày: 05/3/2024

Người viết: Uyên Trần, Nhi Lê

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

This field is for validation purposes and should be left unchanged.