Người sử dụng lao động yêu cầu người lao động bồi hoàn chi phí đào tạo như thế nào?

Ngày viết: 22/5/2021

Tác giả: Công ty Luật TNHH BLawyers Vietnam

Một trong những khách hàng là doanh nghiệp của chúng tôi đã hỏi tư vấn về tranh chấp với người lao động (NLĐ) liên quan đến chi phí đào tạo. NLĐ này đã nhận một khoản hỗ trợ chi phí đào tạo từ công ty và sau đó đã đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Khách hàng muốn thu hồi toàn bộ chi phí đào tạo đã chi cho người lao động, nhưng liệu pháp luật Việt Nam có cho phép thực hiện điều này? Qua bài viết này, Công ty Luật BLawyers Vietnam sẽ nêu ra một số lưu ý về chi phí đào tạo mà người sử dụng lao động (NSDLĐ) nên lưu ý.

Người sử dụng lao động yêu cầu người lao động bồi hoàn chi phí đào tạo như thế nào?

1. Làm sao để ghi nhận khoản chi phí đào tạo từ NSDLĐ cho NLĐ?

NSDLĐ nên ký kết một hợp đồng đào tạo nghề với NLĐ, nếu NSDLĐ muốn hỗ trợ NLĐ những khoản về phát triển kỹ năng bằng chính nguồn quỹ của mình. Theo đó, NLĐ sẽ cam kết làm việc cho NSDLĐ trong một khoảng thời gian nhất định sau khi được đào tạo.

Theo Bộ Luật Lao Động 2019 (“BLLĐ”) và Luật Giáo Dục Nghề Nghiệp (“LGDNN”), một hợp đồng đào tạo nghề phải có những nội dung chính sau đây:

(a) Nghề đào tạo hoặc các kỹ năng nghề đạt được;

(b) Địa điểm, thời gian và mức tiền công cho người học làm ra sản phẩm cho doanh nghiệp trong thời gian đào tạo;

(c) Chi phí đào tạo và trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo;

(d) Thời hạn NLĐ cam kết phải làm việc cho NSDLĐ sau khi được đào tạo;

(e) Trách nhiệm của NLĐ;

(f) Trách nhiệm của NSDLĐ;

(g) Cam kết của NSDLĐ về việc sử dụng người học nghề sau khi học xong;

(h) Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của mỗi bên khi vi phạm hợp đồng; và

(i) Thanh lý hợp đồng.

2. Những chi phí nào NSDLĐ có thể yêu cầu bồi hoàn từ NLĐ?

Không phải tất cả những chi phí phát sinh liên quan trong quá trình đào tạo được xem như là chi phí đào tạo. Theo quy định của BLLĐ, chi phí đào tạo bao gồm: các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp NLĐ được đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian đào tạo.

Những chi phí này phải được quy định rõ trong hợp đồng đào tạo và phải có đầy đủ chứng từ hoặc tài liệu cho việc chi trả.

3. Những trường hợp nào NSDLĐ có thể yêu cầu bồi hoàn chi phí đào tạo từ NLĐ?

Căn cứ pháp lý cho việc bồi hoàn là hợp đồng lao động, hợp đồng đào tạo nghề và tài liệu chi trả chi phí. NLĐ phải hoàn trả chi phí đào tạo cho NSDLĐ trong 02 trường hợp bên dưới.

Thứ nhất, NLĐ đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

Theo BLLĐ, NLĐ đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật sẽ phải hoàn trả cho NSDLĐ chi phí đào tạo.

Tuy nhiên, lưu ý là NLĐ có thể đơn phương chấm dứt Hợp đồng lao động đã ký trong một số trường hợp sau:

(i) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc theo thỏa thuận;

(ii) Không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn, trừ trường hợp bất khả kháng;

(iii) Bị người sử dụng lao động ngược đãi, đánh đập hoặc có lời nói, hành vi nhục mạ, hành vi làm ảnh hưởng đến sức khỏe, nhân phẩm, danh dự; bị cưỡng bức lao động;

(iv) Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc; hoặc

(v) Các trường hợp khác theo BLLĐ.

Ngoài ra, tùy thuộc và từng loại hợp đồng lao động mà NLĐ phải tuân thủ thời gian báo trước theo quy định của BLLĐ. Ngoài ra, theo Nghị định số 145/2020/NĐ-CP, có một số trường hợp NLĐ phải thông báo ít nhất 120 ngày trước khi chấm dứt hợp đồng lao động.

Thứ hai, NLĐ vi phạm Hợp đồng đào tạo

Điều khoản bồi hoàn chi phí đào tạo là nội dung bắt buộc trong hợp đồng đào tạo nghề. Cả hai bên phải thỏa thuận những trường hợp mà NLĐ phải trả chi phí đào tạo cho NSDLĐ. Điều 61.2 của LGDNN quy định “Người tốt nghiệp các khóa đào tạo do người sử dụng lao động cấp học bổng, chi phí đào tạo phải làm việc cho Người sử dụng lao động theo thời hạn đã cam kết trong hợp đồng đào tạo; trường hợp không thực hiện đúng cam kết thì phải bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo”. Thông thường NSDLĐ sẽ yêu cầu bồi hoàn chi phí đào tạo nếu NLĐ không hoàn thành khóa đào tạo hoặc vi phạm cam kết làm việc cho NLĐ sau khi được đào tạo và những trường hợp khác được các bên thỏa thuận.

Thực tế, có nhiều tranh chấp liên quan đến chi phí đào tạo như: NLĐ vi phạm cam kết làm việc để đạt được những cơ hội mới với mức thù lao cao hơn hoặc họ không đồng ý hoàn trả chi phí đào tạo hoặc chỉ trả một phần chi phí đào tạo. Để hạn chế những rủi ro phát sinh, NSDLĐ nên đưa ra những điều khoản cụ thể trong hợp đồng đào tạo như chúng tôi đã nêu ở trên.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào về nội dung nêu trên, vui lòng gửi cho BLawyers Vietnam đến địa chỉ email consult@blawyersvn.com.

Có thể bạn muốn tìm hiểu thêm:

Những thay đổi đáng lưu ý về Bộ luật Lao động mới

Cần lưu ý gì về quấy rối tình dục theo Bộ luật Lao động 2019?

BLawyers Vietnam cung cấp dịch vụ tư vấn luật thường xuyên như thế nào?

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.