Rủi ro pháp lý nào nếu người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam mà không có Giấy phép lao động và cách hạn chế rủi ro?

Ngày viết: 24/9/2021

Tác giả: Huy Nguyễn

Hiện nay, có tình trạng người lao động nước ngoài (“NLĐNN”) đến làm việc lâu dài tại Việt Nam nhưng chưa có giấy phép lao động (“GPLĐ”), hoặc vào Việt Nam bằng các loại visa khác nhau nhưng làm việc và gia hạn visa nhiều lần. Ngoài ra, NLĐNN đó còn di chuyển gia đình, đồ đạc cá nhân đến Việt Nam và chi trả hàng trăm loại phí tổn. Vậy, pháp luật Việt Nam quy định như thế nào về tình trạng này? NLĐNN phải đối mặt với những rủi ro pháp lý nào? Qua bài viết này, BLawyers Vietnam sẽ giúp quý độc giả giải đáp những thắc mắc trên.

1. Những rủi ro pháp lý khi NLĐNN làm việc tại Việt Nam mà không có giấy phép lao động

a. Thứ nhất, pháp luật Việt Nam không thừa nhận quan hệ lao động giữa các bên

Pháp luật Việt Nam quy định rõ những trường hợp sau NLĐNN không thuộc diện cấp GPLĐ để làm việc ở Việt Nam:

  1. Là chủ sở hữu hoặc thành viên góp vốn của công ty trách nhiệm hữu hạn có giá trị góp vốn từ 3 tỷ đồng trở lên;
  2. Là Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc thành viên Hội đồng quản trị của công ty cổ phần có giá trị góp vốn từ 3 tỷ đồng trở lên;
  3. Vào Việt Nam làm việc tại vị trí nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật có thời gian làm việc dưới 30 ngày và không quá 03 lần trong 01 năm; hoặc
  4. Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Do đó, khi không thuộc các trường hợp nêu trên, người sử dụng lao động (“NSDLĐ”) và NLĐNN có trách nhiệm phải xin cấp GPLĐ trước khi NLĐNN làm việc tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, NSDLĐ và NLĐNN cũng chỉ được phép ký kết HĐLĐ sau khi đã được cấp GPLĐ. Do đó, khi NLĐNN giao kết HĐLĐ với NSDLĐ mà không có GPLĐ, HĐLĐ này có thể bị xem là vi phạm pháp luật và như đã nói ở trên, pháp luật Việt Nam không công nhận quan hệ lao động này. Điều này dẫn đến quyền và lợi ích của NLĐNN không được pháp luật bảo vệ khi NSDLĐ vi phạm các điều khoản của HĐLĐ.

b. Thứ hai, NLĐNN có thể bị trục xuất ra khỏi Việt Nam

Theo quy định của pháp luật, ngoài việc bị phạt tiền lên đến 25.000.000 VNĐ, NLĐNN có thể chịu hình phạt bổ sung là bị trục xuất ra khỏi Việt Nam đối với hành vi làm việc tại Việt Nam nhưng không có GPLĐ hoặc không có văn bản xác nhận không thuộc diện cấp GPLĐ.

c. Thứ ba, NLĐNN có thể đối mặt với bất lợi trong quá trình tố tụng để giải quyết tranh chấp với NSDLĐ

Khi có tranh chấp xảy ra phát sinh từ HĐLĐ không căn cứ trên GPLĐ, NLĐNN có thể sẽ nhận những phán quyết bất lợi từ Tòa án. Ví dụ, khi NSDLĐ đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái pháp luật và NLĐNN khởi kiện yêu cầu NSDLĐ chi trả trợ cấp thôi việc và thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật, những yêu cầu này của NLĐNN có thể không được Tòa án chấp nhận với lý do NLĐNN làm việc tại Việt Nam mà không có GPLĐ.

2. Làm thế nào để hạn chế những rủi ro pháp lý khi NLĐNN làm việc tại Việt Nam?

Câu trả lời là NLĐNN trước khi vào Việt Nam làm việc nên tìm hiểu kỹ lưỡng pháp luật Việt Nam. Những vấn đề cần tìm hiểu gồm (và có thể tham khảo thêm 31 câu hỏi thường gặp về NLĐNN làm việc tại Việt Nam):

  1. NLĐNN có thuộc trường hợp phải cấp giấy phép lao động trước khi vào Việt Nam làm việc không? Nếu có, tài liệu nào NLĐNN cần chuẩn bị để được cấp GPLĐ? Có khả năng nào cơ quan có thẩm quyền từ chối/ trì hoãn cấp GPLĐ cho NLĐNN không?;
  2. Quy trình và thời hạn xin cấp GPLĐ như thế nào? Nghĩa vụ của NSDLĐ và NLĐNN trong việc xin cấp GPLĐ và trong trường hợp không thể xin GPLĐ cho NLĐNN thì xử lý như thế nào?;
  3. NSDLĐ có nghĩa vụ phải gia hạn GPLĐ khi hết hạn GPLĐ không? Việc tìm hiểu về thời hạn của GPLĐ và nghĩa vụ gia hạn GPLĐ của NSDLĐ khi GPLĐ hết thời hạn nhằm cân nhắc những rủi ro liên quan đến chi phí di chuyển gia đình, đồ đạc cá nhân đến Việt Nam khi NLĐNN làm việc tại Việt Nam; và
  4. Các khoản tiền NLĐNN có thể nhận được nếu xảy ra tranh chấp với NSDLĐ về HĐLĐ đã ký kết.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi theo địa chỉ consult@blawyersvn.com. BLawyers Vietnam rất muốn nghe từ bạn!

Có thể bạn muốn tìm hiểu thêm:

31 câu hỏi thường gặp về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam

Đã cập nhật: Thế nào là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật của người sử dụng lao động?

4 thay đổi đáng lưu ý về Bộ luật Lao động mới của Việt Nam

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.