Tổng quan về lãi suất nợ quá hạn

Lãi chậm trả (hoặc lãi chậm thanh toán) phát sinh từ việc một bên đi vay/ mượn tài sản của bên còn lại trong một thời hạn nhất định mà bên vay không trả được hoặc trả không đầy đủ hoặc chậm thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Hiện nay, lãi chậm trả có thể phát sinh trong cả hợp đồng vay và hợp đồng dân sự/ thương mại. Trong quá trình tư vấn pháp lý, BLawyers Vietnam đã nhận được nhiều vướng mắc liên quan đến lãi chậm trả từ khách hàng của chúng tôi.

Thông qua bài viết này, BLawyers Vietnam xin cung cấp đến bạn đọc cái nhìn tổng quát về lãi chậm trả và những vấn đề cần lưu ý liên quan.

chậm trả

1. Khoản tiền phát sinh lãi chậm trả

(i) Tiền chậm trả từ hợp đồng dân sự hoặc thương mại

Nếu bên vi phạm hợp đồng chậm thanh toán tiền hàng hay chậm thanh toán thù lao dịch vụ và các chi phí hợp lý khác thì bên bị vi phạm có quyền yêu cầu trả tiền lãi trên số tiền chậm trả đó tương ứng với thời gian chậm trả.

(ii) Tiền chậm trả từ hợp đồng vay

Hiện nay có hai loại hợp đồng vay chính gồm: (1) vay giữa cá nhân, tổ chức với nhau; và (2) vay tín dụng ngân hàng. Nếu bên vay không hoàn trả khoản vay trong thời hạn theo thỏa thuận thì phải trả lãi chậm trả.

Lưu ý riêng các khoản tiền phạt vi phạm hợp đồng, tiền bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng và khoản lãi chưa thanh toán không làm phát sinh lãi chậm trả.

2. Mức lãi chậm trả

a. Trong quan hệ vay
  • Vay không có lãi: Mức lãi suất chậm trả là 10%/năm.
  • Vay có lãi: Bên cho vay có thể yêu cầu bên vay trả các khoản sau:
    • Lãi trên nợ gốc: lãi suất chậm trả là 10%/năm.
    • Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả: 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, tức có thể lên đến 30%/ năm.
b. Trong quan hệ dân sự khác
  • Không có thỏa thuận về lãi: Mức lãi chậm trả sẽ là 10%/năm.
  • Có thỏa thuận về lãi: Lãi suất tối đa 20%/ năm.
c. Trong quan hệ thương mại
  • Không có thỏa thuận về mức lãi: Lãi chậm trả là mức lãi suất quá hạn trung bình của ít nhất ba ngân hàng tại địa phương.
  • Có thỏa thuận về mức lãi chậm trả: Các bên được tự do thỏa thuận.

3. Thời gian tính lãi chậm trả

a. Thời gian bắt đầu
  • Trường hợp có thỏa thuận: Là thời điểm phải trả theo hợp đồng.
  • Nếu không có thỏa thuận:
    • Nếu các bên chỉ thỏa thuận về việc giao tài sản mà không quy định về thời hạn trả tiền thì thời hạn thanh toán tiền cũng là thời han giao tài sản.
    • Khi trả tiền thuê mà không có thỏa thuận về thời hạn trả tiền thuê thì thời hạn này sẽ được xác định theo tập quán nơi trả tiền hoặc bên thuê phải trả tiền khi trả lại tài sản thuê.
    • Khi sử dụng dịch vụ, bên sử dụng dịch vụ phải trả tiền dịch vụ tại thời điểm thực hiện công việc khi hoàn thành dịch vụ.
    • Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản và bên vay cũng có quyền trả nợ vào bất cứ lúc nào, nhưng phải báo cho nhau biết trước một thời gian hợp lý, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Tuy nhiên không quá 3 tháng kể từ khi thông báo.
b. Thời gian kết thúc:

Nếu bên có nghĩa vụ chậm trả tiền thì bên đó phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả.

4. Lưu ý khác

Theo quy định của pháp luật hiện hành, mức lãi suất không được vượt quá 20%/năm. Trường hợp thỏa thuận về lãi suất quá hạn thì lãi suất quá hạn này không được trên 30%/năm.

Trường hợp thỏa thuận mức lãi suất vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực. Thậm chí, nếu các bên thỏa thuận mức lãi suất là mức lãi suất cho vay cao gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất pháp luật quy định, tức 8,33%/tháng, bên vay có thể chịu trách nhiệm đối với Tội cho vay nặng lãi.

Tóm lại, hoạt động mua bán, vay mượn của các chủ thể trong xã hội ngày càng diễn ra đa dạng và phức tạp. Việc nắm bắt các quy định của pháp luật về lãi suất chậm trả là hết sức cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích của các bên trong trường hợp tranh chấp có thể phát sinh.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi theo địa chỉ consult@blawyersvn.com. BLawyers Vietnam rất muốn nghe từ bạn!

Ngày: 28/07/2022

Người viết: Tuyến Phạm & Thư Trần

Maybe you want to read:

03 lưu ý về lãi chậm trả theo pháp luật Việt Nam và các án lệ

Cách xác định tiền lãi chậm trả, phạt vi phạm và bồi thường trong quan hệ thương mại theo Án lệ số 09/2016/AL?

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.