Định nghĩa tiêu chuẩn liên quan đến nghiệp vụ bao thanh toán

Nghiệp vụ bao thanh toán

Bao thanh toán là một trong những sản phẩm, nghiệp vụ tài chính vô cùng hữu dụng không chỉ ở Việt Nam mà còn ở các quốc gia khác trên toàn thế giới. Theo đó, các tổ chức như Hiệp hội Ngân hàng Tài chính và Thương mại (Bankers Association for Finance and Trade – “BAFT”), Hiệp hội Ngân hàng Châu Âu (Euro Banking Association – “EBA”), Hiệp hội bao thanh toán thế giới (Factor Chain International – “FCI”), Phòng Thương mại Quốc tế (International Chamber of Commerce – “ICC”) và Hiệp hội thương mại và bao thanh toán tuyệt đối quốc tế (International Trade and Forfaiting Association – “ITFA”) đã cùng soạn thảo và xuất bản tài liệu Định nghĩa tiêu chuẩn cho các kỹ thuật tài chính chuỗi cung ứng, trong đó có dịch vụ bao thanh toán.

Qua bài viết này, BLawyers Vietnam sẽ trình bày bên dưới những thuật ngữ cũng như những khái niệm liên quan đến nghiệp vụ bao thanh toán được trình bày trong văn bản nêu trên.

1. Khoản phải thu

Khoản phải thu là các yêu cầu thanh toán hợp pháp mà người bán hàng hóa và/ hoặc dịch vụ (“Người Bán”) phát hành đến người mua hàng hóa và/ hoặc sử dụng dịch vụ (“Người Mua” hay “Bên Nợ”) liên quan đến hàng hóa và/ hoặc dịch vụ được cung cấp khi thực hiện đơn hàng của Người Mua.

2. Mua các khoản phải thu

Mua các khoản phải thu được xem là một mô tả và là một danh mục trung gian thuận tiện cho nhiều kỹ thuật tài chính khác mà trong đó, Người Bán nhận được tài trợ bằng cách bán toàn bộ hoặc một phần khoản phải thu của Người Bán cho tổ chức tín dụng cung cấp các dịch vụ tài chính. Theo đó, các khoản phải thu sẽ được chuyển quyền sở hữu hợp pháp sang cho các tổ chức tín dụng đó. Khi thay đổi quyền sở hữu như vậy, Người Bán sẽ được thanh toán tạm ứng cho các khoản phải thu, có thể bao gồm ký quỹ hoặc khấu trừ tùy theo chất lượng của khoản phải thu và phí tài chính dựa trên mức giá đã thỏa thuận giữa tổ chức tín dụng và Người Bán.

Việc mua khoản phải thu được thực hiện thông qua bốn kỹ thuật tài chính (bao gồm các biến thể) như sau:

  1. Chiết khấu khoản phải thu (còn được gọi là Receivables Discounting);
  2. Bao thanh toán tuyệt đối (còn được gọi là Forfaiting);
  3. Bao thanh toán và các biến thể (còn được gọi là Factoring);
  4. Chiết khấu khoản phải trả (còn được gọi là Payables Finance).
3. Hóa đơn

Hóa đơn là một tài liệu, hoặc bản lưu điện tử của tài liệu mà Người Bán phát hành cho Người Mua nhằm ghi nhận và mô tả giao dịch cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ, giá của hàng hóa hoặc dịch vụ, yêu cầu thanh toán với thời hạn cụ thể, đề cập các loại thuế cần đóng cho cơ quan có thẩm quyền và các điều khoản thanh toán khác.

4. Nợ xấu

Là khoản nợ khó có khả năng thu hồi vì người nợ không có khả năng trả nợ khi đến hạn.

5. Bao thanh toán

Bao thanh toán là một hình thức mua các khoản phải thu, trong đó Người Bán bán các khoản phải thu của họ – được thể hiện bằng các hóa đơn chưa được thanh toán, cho các tổ chức tín dụng có chức năng bao thanh toán (“Bên Bao Thanh Toán”). Điểm đặc trưng của hình thức bao thanh toán là Bên Bao Thanh Toán thường phải chịu trách nhiệm quản lý danh mục các Người Mua và tiến hành thu các khoản phải thu. Theo đó, bảo vệ Người Bán khỏi trường hợp Người Mua mất khả năng thanh toán. Đồng thời, bao thanh toán cũng thường được tiết lộ cho Người Mua.

6. Bao thanh toán trong nước

Bao thanh toán trong nước là dịch vụ bao thanh toán mà theo đó, Người Bán và Người Mua ở cùng một quốc gia. Các quy tắc, quy định pháp luật cụ thể có thể được áp dụng cho tính chất giao dịch trong nước, từ đó ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa Bên Bao Thanh Toán, Người Bán và Người Mua.

7. Bao thanh toán quốc tế

Bao thanh toán quốc tế là nghiệp vụ bao thanh toán mà theo đó, Người Bán và Người Mua ở các quốc gia khác nhau. Các quy tắc, quy định pháp luật cụ thể của quốc gia có thể được áp dụng do tính chất quốc tế của giao dịch, từ đó ảnh hưởng đến quan hệ của Bên Bao Thanh Toán, Người Bán và Người Mua. Vì lý do này, thông thường sẽ có hai Bên Bao Thanh Toán liên quan, một Bên Bao Thanh Toán tại quốc gia của Người Bán – được gọi là Bên Bao Thanh Toán xuất khẩu, và một Bên Bao Thanh Toán tại quốc gia của Người Mua – được gọi là Bên Bao Thanh Toán nhập khẩu. Hai Bên Bao Thanh Toán này thiết lập một quan hệ hợp đồng hoặc một mối quan hệ tương ứng để phục vụ Người Bán và Người Mua tương ứng – thường được gọi là Hệ thống bao thanh toán song phương.

Thông thường, hai Bên Bao Thanh Toán này sử dụng một bộ cấu trúc được thiết lập sẵn như Quy tắc chung cho Bao thanh toán quốc tế (General Rules for International Factoring – “GRIF”) do FCI và Tổ chức bao thanh toán quốc tế (International Factors Group – “IFG”) cung cấp.

8. Bao thanh toán có truy đòi

Bao thanh toán có truy đòi là dịch vụ bao thanh toán mà theo đó Bên Bao Thanh Toán có quyền truy đòi Người Bán trong trường hợp Người Mua không thanh toán khoản phải thu.

9. Bao thanh toán miễn truy đòi

Bao thanh toán miễn truy đòi là dịch vụ bao thanh toán mà theo đó Bên Bao Thanh Toán không có quyền truy đòi lại Người Bán trong trường hợp Người Mua không thanh toán, giới hạn trong hạn mức tín dụng đã thiết lập. Các quy tắc, quy định pháp luật cụ thể của quốc gia có thể ảnh hưởng đến bản chất mối quan hệ giữa Bên Bao Thanh Toán, Người Bán và Người Mua.

10. Bao thanh toán không thông báo

Bao thanh toán không thông báo hay bao thanh toán bảo mật là dịch vụ bao thanh toán mà theo đó, Người Mua không được biết về thỏa thuận bao thanh toán giữa Bên Bao Thanh Toán và Người Bán. Vì vậy, Người Mua thường thanh toán vào một tài khoản tín thác hoặc một tài khoản giám hộ. Trong một số trường hợp, Người Mua có thể thanh toán vào một tài khoản giao dịch thông thường mang tên Người Bán, nơi đóng vai trò đại lý thu hộ của Bên Bao Thanh Toán và cam kết chuyển tiền ngay lập tức sau khi nhận được khoản phải thu về cho Bên Bao Thanh Toán.

11. Bao thanh toán ngược

Bao thanh toán ngược là hình thức bao thanh toán mà thỏa thuận bao thanh toán được thiết lập giữa Người Mua và Bên Bao Thanh Toán. Người Mua thường là bên có khả năng thanh toán, hay điểm tín dụng cao. Theo đó, Bên Bao Thanh Toán sẽ đề nghị mỗi Người Bán của Người Mua chuyển nhượng khoản phải thu (thường được miễn truy đòi) đã được chấp thuận bởi Người Mua cho Bên Bao Thanh Toán.

12. Bao thanh toán có thông báo

Bao thanh toán có thông báo là dịch vụ bao thanh toán mà hóa đơn có thông báo về việc chuyển nhượng khoản phải thu. Theo đó, Người Mua được thông báo về việc chuyển nhượng khoản phải thu từ Người Bán cho Bên Bao Thanh Toán. Người Mua sau đó thanh toán khoải phải thu cho Bên Bao Thanh Toán để hoàn thành nghĩa vụ thanh toán.

13. Bao thanh toán toàn bộ doanh thu

Bao thanh toán toàn bộ doanh thu là khi Người Bán chuyển nhượng tất cả các hóa đơn cho Bên Bao Thanh Toán.

14. Bao thanh toán chọn lọc hoặc Bao thanh toán cụ thể

Theo bao thanh toán chọn lọc, Người Bán hoặc Bên Bao Thanh Toán chọn một số lượng hóa đơn để chuyển nhượng cho Bên Bao Thanh Toán với một số đặc điểm chung, ví dụ như Người Mua cụ thể, pháp luật điều chỉnh các khoản phải thu, phân khúc sản xuất, v.v… Bao thanh toán cụ thể liên quan đến việc bao thanh toán cho một hóa đơn riêng lẻ.

15. Chiết khấu hóa đơn

Người Bán thông báo khoản chưa được thanh toán trong các khoản phải thu của mình cho Bên Bao Thanh Toán. Theo đó, Bên Bao Thanh Toán sẽ tài trợ một tỷ lệ phần trăm dựa trên số tiền đã được thanh toán cho Người Bán bằng cách chọn hóa đơn từ Người Mua cụ thể. Số tiền đã được thanh toán cho Người Bán được điều chỉnh dựa trên giá trị khoản phải thu trong sổ cái ghi nhận khoản phải thu và được điều chỉnh về biên độ an toàn. Việc sử dụng thuật ngữ Chiết khấu hóa đơn tương tự nhưng không hoàn toàn giống với Chiết khấu khoản phải thu, vốn cũng có một từ đồng nghĩa là Chiết khấu hóa đơn.

Lưu ý: Bài viết trên của BLawyers Vietnam được công bố nhằm mục đích chia sẻ thông tin, và không nhằm mục đích thương mại. Tất cả các quyền liên quan đến bản quyền và quyền sở hữu trí tuệ đối với tài liệu “Định nghĩa tiêu chuẩn cho các kỹ thuật tài chính chuỗi cung ứng” và các thuật ngữ được trình bày trong bài viết đều thuộc về các tổ chức BAFT, EBA, FCI, ICC và ITFA.

Nội dung nêu trên không phải là ý kiến tư vấn chính thức từ BLawyers Vietnam. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ consult@blawyersvn.com. Chúng tôi rất vui khi nghe từ bạn.

Ngày: 25/6/2024

Người viết: Thái Bùi

 

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

This field is for validation purposes and should be left unchanged.