Làm thế nào để một người nước ngoài lập di chúc để lại bất động sản tại Việt Nam cho những người thụ hưởng của người đó?

Một công dân Malaysia đang sinh sống tại Malaysia cùng gia đình gồm vợ và 3 con đều là công dân Malaysia (tất cả đều trên 18 tuổi) đã liên hệ với chúng tôi về vấn đề này. Qua trao đổi, ông ấy đã đầu tư/ nắm quyền sở hữu 2 bất động sản tại Việt Nam, là 2 căn hộ trong một khu nghỉ dưỡng tại một tỉnh miền Trung Việt Nam, dựa trên các hợp đồng mà ông ấy và chủ sở hữu khu nghỉ dưỡng đã ký kết. Ông ấy muốn lập di chúc để lại tài sản tại Việt Nam cho vợ và 3 người con là người thực hiện di chúc và người hưởng lợi (“Di chúc”).

Để trả lời cho câu hỏi tiêu đề, BLawyers Vietnam chỉ ra 5 vấn đề để người đó cân nhắc:

1. Luật áp dụng

Vì người đó là công dân Malaysia nên quan hệ dân sự liên quan đến việc lập di chúc và thừa kế của ông ấy được coi là quan hệ có yếu tố nước ngoài theo quy định của Bộ luật dân sự 2015 của Việt Nam. Về nguyên tắc, điều ước quốc tế giữa Việt Nam và Malaysia được áp dụng trước tiên cho quan hệ này, sau đó pháp luật Việt Nam được áp dụng.

Vì vậy, ông ấy cần kiểm tra xem có điều ước quốc tế nào giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Malaysia quy định về việc lập di chúc và việc thừa kế của ông ấy hay không.

2. Người lập di chúc, những người thừa kế và người quản lý theo di chúc

Có 3 vấn đề đáng chú ý như sau:

a. Năng lực hành vi dân sự của người lập di chúc

Để di chúc có hiệu lực trên thực tế thì người lập di chúc phải có năng lực hành vi để lập di chúc theo quy định của pháp luật.

Bộ luật dân sự 2015 quy định năng lực lập, sửa đổi, hủy bỏ di chúc của người nước ngoài tuân theo pháp luật của nước mà người đó là công dân (trong trường hợp này là Malaysia). Vì vậy, ông ấy cần kiểm tra luật Malaysia về năng lực lập di chúc của mình.

b. Điều kiện của người thừa kế theo di chúc

Người thừa kế theo di chúc là người có quyền hưởng và nhận tài sản được hưởng sau khi người lập di chúc chết. Người thừa kế phải còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Ông ấy cũng cần biết những trường hợp nào người thừa kế không được thừa kế tài sản theo Bộ luật Dân sự 2015.

c. Người quản lý tài sản thừa kế và người phân chia tài sản thừa kế

Theo ý định của người đó, ông ấy muốn chỉ định những người làm “Người thực hiện Di chúc”. Tuy nhiên, theo Bộ luật Dân sự 2015 thì Di chúc phải ghi rõ ai là người quản lý tài sản thừa kế và ai là người được phân chia tài sản thừa kế.

3. Nội dung di chúc

Căn cứ Bộ luật Dân sự 2015, nội dung Di chúc bao gồm:

  1. Ngày lập di chúc;
  2. Họ, tên, địa chỉ cư trú của người lập di chúc;
  3. Họ, tên của các đối tượng được hưởng thừa kế di sản (tức là người thụ hưởng /người thừa kế theo di chúc);
  4. Các di sản để lại và nơi có di sản; và
  5. Các nội dung khác (nếu có).

Nội dung Di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội Việt Nam.

Về tài sản thừa kế ghi trong Di chúc, người lập di chúc có quyền để lại tài sản riêng của mình là tài sản thừa kế sau khi chết.

Theo Bộ luật Dân sự 2015, tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản được chia thành động sản và bất động sản. Trong đó, bất động sản bao gồm:

  1. Đất;
  2. Nhà và công trình xây dựng gắn liền với đất;
  3. Tài sản khác gắn liền với đất, nhà, công trình xây dựng;
  4. Các tài sản khác theo quy định của pháp luật.

Theo đó, quyền tài sản gắn liền với bất động sản cũng được coi là quyền bất động sản. Như vậy, quyền đối với tài sản ở Việt Nam của ông ấy có thể được coi là quyền bất động sản.

4. Hiệu lực của Di chúc theo pháp luật Việt Nam

Di chúc có hiệu lực kể từ thời điểm người lập di chúc chết. Tuy nhiên, di chúc bị coi là vô hiệu toàn bộ hoặc một phần trong các trường hợp sau đây:

i. Tất cả những người thừa kế đều chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc;

Trường hợp có nhiều người thừa kế theo di chúc và một người trong số họ chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc. Khi người lập di chúc chết thì chỉ phần nội dung di chúc liên quan đến người thừa kế đó sẽ không có hiệu lực.

ii. Di sản được thừa kế không còn vào thời điểm người lập di chúc chết; nếu chỉ còn một phần tài sản thì di chúc đối với phần tài sản đó vẫn có hiệu lực.

Trường hợp di chúc có phần không hợp pháp không ảnh hưởng đến hiệu lực của các phần còn lại thì chỉ có phần đó không có hiệu lực.

5. Thủ tục công nhận Di chúc tại Việt Nam

Hình thức của Di chúc phải tuân theo pháp luật của nước nơi lập di chúc (nghĩa là di chúc được viết, ký và/hoặc công chứng tại nước đó) hoặc các nước khác ngoài Việt Nam thuộc một trong các trường hợp sau theo quy định của Bộ luật dân sự 2015:

  1. Nước nơi người lập di chúc cư trú tại thời điểm lập di chúc hoặc tại thời điểm người lập di chúc chết;
  2. Nước nơi người lập di chúc có quốc tịch tại thời điểm lập di chúc hoặc tại thời điểm người lập di chúc chết;
  3. Nước nơi có bất động sản thừa kế (trong trường hợp này là Việt Nam).

Như vậy, người nước ngoài đó có thể lập Di chúc tại các quốc gia nêu trên. Trường hợp ông ấy lập Di chúc ở nước khác không phải Việt Nam thì phải kiểm tra hình thức của Di chúc đó có được pháp luật Việt Nam công nhận hay không.

Một vấn đề nữa là ngôn ngữ của di chúc: Trường hợp di chúc được lập bằng tiếng nước ngoài thì phải dịch ra tiếng Việt có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam.

Trên đây là những chia sẻ chỉ mang tính chất tham khảo của chúng tôi. Vụ việc này phụ thuộc tài liệu cụ thể nên không áp dụng cho mọi trường hợp thừa kế có yếu tố nước ngoài theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Nội dung nêu trên không phải là ý kiến tư vấn chính thức từ BLawyers Vietnam. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ consult@blawyersvn.com. Chúng tôi rất vui khi nghe từ bạn.

Ngày: 03/3/2023

Người viết: Trâm Nguyễn & Minh Ngô

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

This field is for validation purposes and should be left unchanged.