Người lao động cần làm gì khi bị chấm dứt hợp đồng lao động?

Chấm dứt hợp đồng lao động

Bộ luật Lao động hiện hành quy định những trường hợp người sử dụng lao động (“NSDLĐ”) có quyền chấm dứt hợp đồng lao động (“HĐLĐ”) với người lao động (“NLĐ”) cũng như những yêu cầu, quy trình thực hiện cụ thể. Tuy nhiên, không phải NSDLĐ nào cũng đảm bảo tuân thủ đúng theo đó.

Vậy, nếu gặp phải tình huống này, NLĐ cần làm gì để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình? BLawyers Vietnam sẽ trình bày bên dưới trong phạm vi việc chấm dứt HĐLĐ được ký kết giữa NSDLĐ và NLĐ theo pháp luật Việt Nam và không bàn về thỏa thuận nội dung thử việc ghi trong HĐLĐ mà thử việc không đạt yêu cầu hoặc một bên hủy bỏ thỏa thuận thử việc.

1. Kiểm tra HĐLĐ đã ký kết và các chính sách lao động của NSDLĐ

NLĐ cần tập trung rà soát nội dung của HĐLĐ liên quan thời hạn, điều khoản chấm dứt cùng quyền và nghĩa vụ của các bên. Trong đó:

(i) Thời hạn của HĐLĐ sẽ căn cứ theo loại HĐLĐ được giao kết, gồm có hợp đồng không xác định thời hạn và hợp đồng xác định thời hạn (với thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong thời gian không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực của hợp đồng).

(ii) Điều khoản chấm dứt HĐLĐ có thể được quy định rõ trong HĐLĐ. Nếu các bên không quy định trong HĐLĐ thì áp dụng pháp luật lao động Việt Nam. Trường hợp các bên có quy định điều khoản chấm dứt không đúng với pháp luật lao động Việt Nam thì pháp luật lao động Việt Nam vẫn điều chỉnh việc chấm dứt này.

(iii) Về quyền và nghĩa vụ của các bên, NLĐ cần xem xét:

a. Nội dung về tiền lương, thưởng, các khoản trợ cấp, phụ cấp và phúc lợi khác, các khoản bảo hiểm xã hội (“BHXH”) bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, ngày nghỉ hằng năm chưa sử dụng,…

Ngoài ra, các vấn đề về bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ cùng với đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề (nếu NSDLĐ đã trả chi phí)… cũng cần xem xét.

b. Các chính sách lao động như nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể, chính sách về lương, thưởng và trợ cấp,…

(iv) Đối với NLĐ là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam, nếu pháp luật yêu cầu NLĐ nước ngoài phải có giấy phép lao động/ giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động thì cũng cần kiểm tra loại tài liệu này.

2. Kiểm tra quy trình chấm dứt HĐLĐ của NSDLĐ

Ngoài các trường hợp NSDLĐ được quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ với NLĐ theo Bộ luật Lao Động 2019 hoặc trường hợp NLĐ bị sa thải, NSDLĐ có thể cho NLĐ thôi việc trong các trường hợp thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế hoặc khi chia, tách, hợp nhất hợp nhất, sáp nhập; bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã.

Mỗi trường hợp chấm dứt HĐLĐ nêu ở trên đều được pháp luật Việt Nam quy định cụ thể những yêu cầu đối với NSDLĐ về cơ sở chấm dứt HĐLĐ (lý do chấm dứt), quy trình chấm dứt và thời hạn thông báo trước cho NLĐ. Đặc biệt, đối với trường hợp sa thải là hình thức xử lý kỷ luật cao nhất, NSDLĐ cần tuân thủ trình tự chặt chẽ của Bộ luật Lao động 2019.

3. Rà soát các khoản thanh toán

Như đã đề cập tại Mục 1 ở trên, ngoài việc thanh toán tiền lương, thưởng, các khoản trợ cấp, phụ cấp và phúc lợi cho NLĐ, NSDLĐ còn phải thực hiện các nghĩa vụ với các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền liên quan đến các khoản BHXH bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân đã khấu trừ từ khoản tiền trả cho NLĐ. Do đó, NLĐ cần thu thập và xem xét việc thực hiện các nghĩa vụ này của NSDLĐ.

4. Xác định phương án làm việc với NSDLĐ

Trong trường hợp NLĐ xác định NSDLĐ có hành vi đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái pháp luật, NLĐ có thể thương lượng với NSDLĐ để đạt được thỏa thuận hoặc tiến hành khiếu nại, khởi kiện vụ việc đến các cơ quan có thẩm quyền để được xem xét, giải quyết.

Do đó, NLĐ cần thu thập đầy đủ các tài liệu về quá trình lao động của mình cùng những chứng cứ về hành vi vi phạm của NSDLĐ.

Nội dung nêu trên không phải là ý kiến tư vấn chính thức từ BLawyers Vietnam. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ consult@blawyersvn.com. Chúng tôi rất vui khi nghe từ bạn.

Ngày: 04/4/2024

Người viết: Thư Hà

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

This field is for validation purposes and should be left unchanged.