Phần 1. Câu hỏi thường gặp và câu trả lời về trái phiếu của doanh nghiệp chưa niêm yết tại Việt Nam

Trái phiếu doanh nghiệp

Thông qua các câu trả lời bên dưới, BLawyers Vietnam sẽ cung cấp thông tin về quy định của pháp luật Việt Nam về trái phiếu của doanh nghiệp chưa niêm yết tại Việt Nam.

1. Trái phiếu của doanh nghiệp là gì?

Trái phiếu doanh nghiệp là loại chứng khoán có kỳ hạn từ 01 năm trở lên do doanh nghiệp phát hành, xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần nợ của doanh nghiệp phát hành.

2. Công ty chưa niêm yết được phép phát hành những loại trái phiếu nào?

Công ty chưa niêm yết được phép phát hành những loại trái phiếu sau:

(i) Trái phiếu không chuyển đổi và trái phiếu chuyển đổi

Trái phiếu chuyển đổi là loại hình trái phiếu do Công ty cổ phần (“CTCP”) phát hành, có thể chuyển đổi thành cổ phiếu phổ thông.

(ii) Trái phiếu không có bảo đảm và trái phiếu có bảo đảm

Trái phiếu có bảo đảm là loại hình trái phiếu được bảo đảm thanh toán toàn bộ hoặc một phần lãi, gốc bằng tài sản của doanh nghiệp phát hành hoặc tài sản của bên thứ ba theo quy định hoặc được bảo lãnh thanh toán theo quy định.

(iii) Trái phiếu không kèm chứng quyền và trái phiếu kèm chứng quyền

Trái phiếu kèm chứng quyền là loại hình trái phiếu được CTCP phát hành kèm theo chứng quyền, cho phép người sở hữu chứng quyền được quyền mua một số cổ phiếu phổ thông của doanh nghiệp phát hành.

3. Người nắm giữ trái phiếu của doanh nghiệp có những quyền và nghĩa vụ nào?

Quyền của người nắm giữ trái phiếu doanh nghiệp:

(i) Được doanh nghiệp phát hành công bố thông tin đầy đủ theo quy định và được quyền tiếp cận hồ sơ chào bán trái phiếu khi có yêu cầu.

(ii) Được doanh nghiệp phát hành thanh toán đầy đủ, đúng hạn lãi, gốc trái phiếu khi đến hạn, thực hiện các quyền kèm theo (nếu có).

(iii) Được dùng trái phiếu để chuyển nhượng, cho, tặng, thừa kế, chiết khấu; được sử dụng trái phiếu làm tài sản bảo đảm theo quy định của pháp luật.

Nghĩa vụ của người nắm giữ trái phiếu doanh nghiệp:

(i) Tiếp cận đầy đủ nội dung công bố thông tin của doanh nghiệp phát hành; hiểu rõ điều kiện, điều khoản trái phiếu và các cam kết khác trước khi quyết định mua và giao dịch trái phiếu.

(ii) Tự đánh giá, tự chịu trách nhiệm về quyết định đầu tư của mình và rủi ro phát sinh trong việc đầu tư và giao dịch trái phiếu.

(iii) Hiểu rõ và tuân thủ quy định về nhà đầu tư và giao dịch trái phiếu.

4. Công ty chưa niêm yết có được mua lại trái phiếu trước hạn, hoán đổi trái phiếu không?

Có. Nhưng công ty chưa niêm yết mua lại trái phiếu trước hạn, hoán đổi trái phiếu dựa vào những điều kiện, điều khoản đã được nêu tại phương án phát hành trái phiếu do doanh nghiệp phát hành xây dựng và được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Lưu ý: riêng đối với mua lại trước hạn trái phiếu chào bán ra thị trường quốc tế, doanh nghiệp phải tuân thủ quy định về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và trái phiếu sẽ bị hủy bỏ sau khi được mua lại.

5. Những nhà đầu tư nào được phép mua trái phiếu do công ty chưa niêm yết phát hành?

Nhà đầu tư được phép mua trái phiếu theo quy định như sau:

(i) Đối với trái phiếu không chuyển đổi không kèm chứng quyền: nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp theo quy định của pháp luật chứng khoán.

(ii) Đối với trái phiếu chuyển đổi và trái phiếu kèm chứng quyền: nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, nhà đầu tư chiến lược, trong đó số lượng nhà đầu tư chiến lược phải đảm bảo dưới 100 nhà đầu tư.

6. Điều kiện chào bán trái phiếu của công ty chưa niêm yết là gì?

Đối với trái phiếu không chuyển đổi không kèm chứng quyền, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện sau:

(i) Là CTCP hoặc công ty Trách nhiệm hữu hạn;

(ii) Thanh toán đủ cả gốc và lãi của trái phiếu đã phát hành hoặc thanh toán đủ các khoản nợ đến hạn trong 03 năm liên tiếp trước đợt phát hành trái phiếu (nếu có); trừ trường hợp chào bán trái phiếu cho chủ nợ là tổ chức tài chính được lựa chọn;

(iii) Đáp ứng các tỷ lệ an toàn tài chính, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động theo quy định của pháp luật chuyên ngành;

(iv) Có phương án phát hành trái phiếu được phê duyệt và chấp thuận;

(v) Có báo cáo tài chính năm trước liền kề của năm phát hành được kiểm toán;

(vi) Đảm bảo về đối tượng tham gia đợt chào bán là những nhà đâu tư chứng khoán chuyên nghiệp theo quy định.

Nếu là công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán không phải là công ty đại chúng thì không phải đáp ứng điều kiện tại điểm (ii) trên.

Đối với chào bán trái phiếu chuyển đổi hoặc trái phiếu kèm chứng quyền, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện sau:

(i) Là CTCP;

(ii) Đảm bảo về đối tượng tham gia đợt chào bán là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, nhà đầu tư chiến lược, trong đó số lượng nhà đầu tư chiến lược phải đảm bảo dưới 100 nhà đầu tư;

(iii) Thanh toán đủ cả gốc và lãi của trái phiếu đã phát hành hoặc thanh toán đủ các khoản nợ đến hạn trong 03 năm liên tiếp trước đợt phát hành trái phiếu (nếu có); trừ trường hợp chào bán trái phiếu cho chủ nợ là tổ chức tài chính được lựa chọn;

(iv) Đáp ứng các tỷ lệ an toàn tài chính, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động theo quy định của pháp luật chuyên ngành;

(v) Có phương án phát hành trái phiếu được phê duyệt và chấp thuận;

(vi) Có báo cáo tài chính năm trước liền kề của năm phát hành được kiểm toán bởi tổ chức kiểm toán đủ điều kiện theo quy định;

(vii) Các đợt chào bán trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ, trái phiếu kèm chứng quyền riêng lẻ phải cách nhau ít nhất 06 tháng kể từ ngày hoàn thành đợt chào bán gần nhất;

(viii) Việc chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu, thực hiện chứng quyền phải đáp ứng quy định về tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài theo quy định.

7. Điều kiện chào bán trái phiếu thành nhiều đợt của công ty chưa niêm yết là gì?

Ngoài điều kiện chào bán trái phiếu thông thường, doanh nghiệp chào bán trái phiếu thành từng đợt cần phải đáp ứng thêm:

(i) Có nhu cầu huy động vốn thành nhiều đợt phù hợp với mục đích phát hành trái phiếu được phê duyệt theo quy định;

(ii) Có phương án phát hành trái phiếu trong đó dự kiến cụ thể về khối lượng, thời điểm và kế hoạch sử dụng vốn của từng đợt chào bán;

(iii) Thời gian phân phối của từng đợt chào bán không vượt quá 90 ngày kể từ ngày công bố thông tin trước đợt chào bán. Tổng thời gian chào bán trái phiếu thành nhiều đợt tối đa không quá 12 tháng kể từ ngày phát hành của đợt chào bán đầu tiên.

8. Việc chào bán trái phiếu của Công ty chưa niêm yết gồm những bước nào?

Công ty chưa niêm yết chào bán trái phiếu theo những bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ chào bán trái phiếu theo quy định;

Bước 2: Công bố thông tin trước đợt chào bán theo quy định;

Bước 3: Chào bán trái phiếu theo các phương thức theo quy định. Doanh nghiệp phải hoàn thành việc phân phối trái phiếu trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày công bố thông tin trước đợt chào bán trái phiếu.

Bước 3.1: Mở một tài khoản phong tỏa tại ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và chuyển số tiền thu được từ đợt chào bán vào tài khoản đó (Doanh nghiệp chào bán trái phiếu không chuyển đổi, trái phiếu không kèm chứng quyền không phải thực hiện bước này).

Bước 3.2: Báo cáo kết quả chào bán Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Sau khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thông báo nhận được báo cáo, doanh nghiệp phát hành được giải tỏa số tiền thu được từ chào bán (Doanh nghiệp chào bán trái phiếu không chuyển đổi, trái phiếu không kèm chứng quyền không phải thực hiện bước này).

Bước 4: Đăng ký, lưu ký trái phiếu theo quy định.

9. Công ty chưa niêm yết phải nộp những hồ sơ nào để có thể chào bán trái phiếu?

Công ty chưa niêm yết nộp hồ sơ chào bán trái phiếu bao gồm:

(i) Phương án phát hành trái phiếu;

(ii) Tài liệu chứng minh việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện chào bán trái phiếu;

(iii) Tài liệu công bố thông tin về đợt chào bán trái phiếu;

(iv) Hợp đồng ký kết giữa doanh nghiệp phát hành với các tổ chức cung cấp dịch vụ liên quan đến đợt phát hành trái phiếu;

(v) Các báo cáo định kỳ về tình hình sử dụng số tiền thu được từ việc phát hành trái phiếu đối với trái phiếu còn dư nợ;

(vi) Kết quả xếp hạng tín nhiệm của tổ chức xếp hạng tín nhiệm đối với doanh nghiệp phát hành trái phiếu;

(vii) Quyết định phê duyệt, chấp thuận phương án phát hành trái phiếu;

(viii) Văn bản chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật chuyên ngành (nếu có);

(ix) Văn bản xác nhận của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài về việc doanh nghiệp mở tài khoản để nhận tiền mua trái phiếu không chuyển đổi không kèm chứng quyền hoặc mở tài khoản phong tỏa để nhận tiền mua trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền của đợt chào bán. Trường hợp doanh nghiệp phát hành là ngân hàng thương mại, phải có văn bản tự xác nhận của ngân hàng đó về việc đã nhận đủ tiền thu từ phát hành trái phiếu;

Đối với chào bán trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền của công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, ngoài các tài liệu từ (i) đến (viii) như trên, hồ sơ chào bán trái phiếu còn bao gồm:

(x) Giấy đăng ký chào bán theo mẫu;

(xi) Bản sao Quyết định của Đại hội đồng cổ đông/Hội đồng quản trị phê duyệt hồ sơ chào bán trái phiếu;

(xii) Cam kết của doanh nghiệp về việc không vi phạm quy định về sở hữu chéo theo Luật Doanh nghiệp tại thời điểm chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu và thời điểm thực hiện quyền của chứng quyền.

Đối với trái phiếu có bảo đảm, ngoài các tài liệu từ (i) đến (xii) như trên, hồ sơ chào bán trái phiếu còn bao gồm:

(xiii) Tài liệu về tình trạng pháp lý của tài sản bảo đảm, tài liệu định giá tài sản bảo đảm bởi tổ chức có chức năng thẩm định giá và tài liệu về việc đăng ký biện pháp bảo đảm;

(xiv) Tài liệu, thông tin về thứ tự thanh toán của nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu khi xử lý tài sản bảo đảm để thanh toán nợ.

Ngoài ra hồ sơ chào bán trái phiếu còn bao gồm các tài liệu sau:

(xv) Văn bản xác nhận của nhà đầu tư mua trái phiếu;

(xvi) Văn bản của tổ chức đấu thầu, bảo lãnh, đại lý phát hành trái phiếu xác nhận tiền thu được từ chào bán trái phiếu đã được chuyển vào tài khoản nhận tiền mua trái phiếu của doanh nghiệp phát hành. Trường hợp doanh nghiệp phát hành là ngân hàng thương mại, phải có văn bản tự xác nhận của ngân hàng đó về việc đã nhận đủ tiền thu từ phát hành trái phiếu;

(xvii) Các văn bản khác liên quan đến đợt chào bán trái phiếu (nếu có).

10. Công ty chưa niêm yết có phải xây dựng phương án phát hành trái phiếu không?

Có. Công ty chưa niêm yết phát hành trái phiếu phải xây dựng phương án phát hành để cấp có thẩm quyền phê duyệt, chấp thuận và làm căn cứ để công bố thông tin.

11. Việc đăng ký, lưu ký trái phiếu của công ty chưa niêm yết được pháp luật quy định như thế nào?

Công ty chưa niêm yết phải đăng ký, lưu ký trái phiếu trong thời hạn:

(i) 05 ngày làm việc kể từ ngày Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thông báo dã nhận được báo cáo kết quả chào bán trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ, trái phiếu kèm chứng quyền riêng lẻ của công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán; hoặc

(ii) 05 ngày làm việc kể từ ngày doanh nghiệp phát hành công bố thông tin về kết quả chào bán đối với các trường hợp không thuộc trường hợp (i) trên.

Trái phiếu phải được lưu ký tập trung tại Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam thông qua thành viên lưu ký trước khi giao dịch, chuyển quyền sở hữu (trừ trường hợp khác theo hướng dẫn của Bộ Tài chính).

12. Pháp luật quy định như thế nào về việc hạn chế chuyển nhượng trái phiếu do công ty chưa niêm yết phát hành?

Pháp luật Việt Nam có các hạn chế về việc chuyển nhượng trái phiếu như sau:

(i) Nhà đầu tư mua hoặc chuyển nhượng trái phiếu riêng lẻ phải là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp hoặc nhà đầu tư chiến lược nêu tại phương án phát hành trái phiếu;

(ii) Trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền bị hạn chế chuyển nhượng tối thiểu là 03 năm đối với nhà đầu tư chiến lược và tối thiểu là 01 năm đối với nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp kể từ ngày hoàn thành đợt chào bán, trừ chuyển nhượng giữa các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp hoặc thực hiện theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, quyết định của Trọng tài hoặc thừa kế theo quy định.

Nội dung nêu trên không phải là ý kiến tư vấn chính thức từ BLawyers Vietnam. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ consult@blawyersvn.com. Chúng tôi rất vui khi nghe từ bạn.

 

Ngày: 28/11/2023

Người viết: BLawyers Vietnam

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

This field is for validation purposes and should be left unchanged.