Thủ tục đầu tư gián tiếp từ Việt Nam ra nước ngoài: Danh sách 19 câu hỏi thường gặp và câu trả lời

D

Qua bộ 19 Câu Hỏi Thường Gặp và Câu Trả Lời này, BLawyers Vietnam trình bày tổng quan về thủ tục đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (“ĐTGTRNN”). Trong đó, chúng tôi sẽ nêu về điều kiện, nguyên tắc chuyển vốn ĐTGTRNN và chuyển lợi nhuận về Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành.

1. Thế nào là ĐTGTRNN?

Đầu tư gián tiếp ra nước ngoài là hoạt động đầu tư ra nước ngoài dưới hình thức mua, bán chứng khoán, các giấy tờ có giá khác hoặc đầu tư thông qua các quỹ đầu tư chứng khoán, các định chế tài chính trung gian khác ở nước ngoài.

2. Chủ thể nào được phép thực hiện ĐTGTRNN?

Có 8 chủ thể như sau:

  1. Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ;
  2. Quỹ đầu tư chứng khoán thông qua công ty quản lý quỹ (sau đây gọi là quỹ đầu tư chứng khoán), công ty đầu tư chứng khoán;
  3. Doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm;
  4. Ngân hàng thương mại;
  5. Công ty tài chính tổng hợp;
  6. Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước;
  7. Cá nhân có quốc tịch Việt Nam; và
  8. Các tổ chức kinh tế.
3. Nhà đầu tư là cá nhân Việt Nam có thể thực hiện ĐTGTRNN theo hình thức nào?

Nhà đầu tư là cá nhân có quốc tịch Việt Nam chỉ được thực hiện đầu tư gián tiếp ra nước ngoài dưới hình thức tham gia chương trình thưởng cổ phiếu phát hành ở nước ngoài.

4. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có được thực hiện ĐTGTRNN không?

Hiện nay, theo luật hiện hành, các tổ chức kinh tế sẽ không được ĐTGTRNN nếu tổ chức kinh tế đó thuộc một trong các trường hợp sau đây:

  1. Có nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc có đa số thành viên hợp danh là cá nhân nước ngoài đối với tổ chức kinh tế là công ty hợp danh;
  2. Có tổ chức kinh tế quy định tại Điểm (i) ở trên nắm giữ trên 50% vốn điều lệ;
  3. Có nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế quy định tại Điểm a ở trên nắm giữ trên 50% vốn điều lệ.
5. Có bao nhiêu phương thức để ĐTGTRNN?

Hoạt động ĐTGTRNN của tổ chức kinh tế được thực hiện theo 2 phương thức sau:

  1. Tự doanh đầu tư gián tiếp ra nước ngoài; và
  2. Ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài.
6. Có các hình thức ĐTGTRNN nào?

Tổ chức tự doanh, tổ chức nhận ủy thác được ĐTGTRNN theo 2 hình thức sau:

  1. Trực tiếp mua, bán chứng khoán, các giấy tờ có giá khác ở nước ngoài; và
  2. Đầu tư thông qua việc mua, bán chứng chỉ quỹ đầu tư chứng khoán ở nước ngoài, ủy thác đầu tư cho các định chế tài chính trung gian khác ở nước ngoài.
7. Nhà đầu tư có cần phải đảm bảo nguồn vốn để ĐTGTRNN không?
  1. Tổ chức tự doanh (trừ ngân hàng thương mại và công ty tài chính tổng hợp) sử dụng ngoại tệ tự có trên tài khoản và ngoại tệ mua từ tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép cung ứng dịch vụ ngoại hối tại Việt Nam theo hạn mức tự doanh được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (“NHNN”) xác nhận đăng ký để thực hiện ĐTGTRNN.
  2. Tổ chức ủy thác (trừ ngân hàng thương mại và công ty tài chính tổng hợp) chỉ được sử dụng ngoại tệ tự có trên tài khoản để thực hiện ĐTGTRNN thông qua hình thức ủy thác cho tổ chức nhận ủy thác.
  3. Ngân hàng thương mại, công ty tài chính tổng hợp tự cân đối nguồn ngoại tệ để thực hiện ĐTGTRNN trên cơ sở đảm bảo tuân thủ quy định về trạng thái ngoại tệ, các giới hạn, tỷ lệ đảm bảo an toàn trong hoạt động ngân hàng.
  4. Nhà đầu tư không được sử dụng nguồn vốn vay bằng đồng Việt Nam từ tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài để mua ngoại tệ ĐTGTRNN.
  5. Nhà đầu tư không được sử dụng nguồn vốn vay ngoại tệ trong nước và nước ngoài để ĐTGTRNN.
8. Tự doanh ĐTGTRNN là gì?

Tự doanh đầu tư gián tiếp ra nước ngoài là việc tổ chức được phép tự doanh thực hiện mua, bán chứng khoán và giấy tờ có giá khác ở nước ngoài hoặc đầu tư thông qua các quỹ đầu tư chứng khoán, các định chế tài chính trung gian khác ở nước ngoài cho chính mình.

9. Đối tượng nào được phép tự doanh ĐTGTRNN?

6 tổ chức được phép tự doanh đầu tư gián tiếp ra nước ngoài bao gồm:

  1. Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ;
  2. Quỹ đầu tư chứng khoán thông qua công ty quản lý quỹ, công ty đầu tư chứng khoán;
  3. Doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm;
  4. Ngân hàng thương mại;
  5. Công ty tài chính tổng hợp; và
  6. Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước.
10. Điều kiện để tự doanh ĐTGTRNN là gì?

Để được tự doanh ĐTGTRNN, các nhà đầu tư phải:

  1. Ngoại trừ Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước, quỹ đầu tư chứng khoán và công ty đầu tư chứng khoán; các tổ chức tự doanh còn lại phải được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký ĐTGTRNN (“GCNĐKĐTGTRNN”);
  2. Quỹ đầu tư chứng khoán, công ty đầu tư chứng khoán được tự doanh ĐTGTRNN sau khi được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận cho phép ĐTGTRNN.
11. Cơ quan nào có thẩm quyền cấp GCNĐKĐTGTRNN, văn bản chấp thuận đăng ký ĐTGTRNN?
  1. Đối với công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ: Nhà đầu tư cần thực hiện thủ tục xin cấp GCNĐKĐTGTRNN với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (“UBCKNN”);
  2. Đối với quỹ đầu tư chứng khoán, công ty đầu tư chứng khoán: Nhà đầu tư cần thực hiện thủ tục đăng ký chấp thuận cho phép ĐTGTRNN với UBCKNN;
  3. Đối với doanh nghiệp bảo hiểm: Nhà đầu tư cần thực hiện thủ tục xin cấp GCNĐKĐTGTRNN với Bộ Tài chính;
  4. Đối với ngân hàng thương mại, công ty tài chính tổng hợp thực hiện thủ tục xin cấp GCNĐKĐTGTRNN với NHNN.
12. Quy trình để thực hiện thủ tục tự doanh ĐTGTRNN gồm những bước nào?

Các tổ chức tự doanh có thể thực hiện thủ tục ĐTGTRNN với 5 bước chính như sau:

  1. Bước 1: Thực hiện xin chấp thuận cho phép ĐTRNN nếu thuộc đối tượng phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư;
  2. Bước 2: Thực hiện thủ tục xin cấp GCNĐKĐTGTRNN hoặc văn bản chấp thuận cho phép ĐTGTRNN;
  3. Bước 3: Thực hiện thủ tục đăng ký hạn mức tự doanh với NHNN;
  4. Bước 4: Mở tài khoản ngoại tệ để tự doanh ĐTGTRNN; và
  5. Bước 5: Chuyển vốn ĐTGTRNN.
13. Ủy thác ĐTGTRNN là gì?

Ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài là việc tổ chức kinh tế giao vốn bằng ngoại tệ cho tổ chức được phép nhận ủy thác đầu tư ở trong nước thực hiện đầu tư gián tiếp ra nước ngoài thông qua hợp đồng ủy thác đầu tư.

14. Chủ thể nào được phép ủy thác ĐTGTRNN?

Các tổ chức kinh tế được ủy thác ĐTGTRNN cho các tổ chức kinh tế được phép nhận ủy thác đầu tư ngoại trừ các tổ chức tự doanh đã được cơ quan có thẩm quyền cấp GCNĐKĐTGTRNN và GCNĐKĐTGTRNN này còn hiệu lực, tổ chức tự doanh không được thực hiện ủy thác ĐTGTRNN thông qua tổ chức nhận ủy thác.

15. Chủ thể nào được phép nhận ủy thác ĐTGTRNN?

Các chủ thể sau được phép nhận ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài:

  1. Công ty quản lý quỹ; và
  2. Ngân hàng thương mại.
16. Điều kiện để các tổ chức ủy thác ĐTGTRNN là gì?

Để được ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài, tổ chức kinh tế phải đáp ứng các điều kiện sau:

  1. Có lãi trong 3 năm liên tục liền trước năm thực hiện ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài được thể hiện trên báo cáo tài chính đã được kiểm toán độc lập bởi các tổ chức kiểm toán độc lập và không có ý kiến ngoại trừ trọng yếu theo quy định của Bộ Tài chính (không áp dụng đối với quỹ đầu tư chứng khoán, công ty đầu tư chứng khoán).
  2. Thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, không có nợ thuế đối với ngân sách Nhà nước.
  3. Có tài liệu chứng minh về nguồn ngoại tệ trên tài khoản để ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài là ngoại tệ tự có.
  4. Có phương án đầu tư gián tiếp ra nước ngoài được cấp có thẩm quyền của tổ chức kinh tế (đại hội đồng cổ đông, hội đồng quản trị, hội đồng thành viên và tương đương) hoặc cấp có thẩm quyền khác thông qua theo quy định của pháp luật.
  5. Tuân thủ các quy định của pháp luật về quản lý và sử dụng vốn Nhà nước (đối với trường hợp tổ chức ủy thác là tổ chức kinh tế có sở hữu vốn nhà nước).
17. Trình tự, thủ tục để xin cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động nhận ủy thác ĐTGTRNN?
  1. Đối với công ty quản lý quỹ , công ty quản lý quỹ phải chuẩn bị hồ sơ, bao gồm các tài liệu chính như:
    • Quy trình nội bộ về nhận ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài;
    • Văn bản của cơ quan thuế xác nhận đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước Việt Nam, không còn nợ thuế với ngân sách nhà nước tính tới thời điểm nộp hồ sơ;
    • Bản thuyết minh cơ sở vật chất kỹ thuật của tổ chức kinh doanh chứng khoán mô tả chi Tiết hệ thống truyền lệnh, hệ thống lưu trữ phục vụ cho hoạt động đầu tư gián tiếp ra nước ngoài; và
    • Bản sao chứng chỉ quốc tế CFA (Chartered Financial Analyst), hợp đồng lao động, chứng chỉ hành nghề phân tích tài chính (đối với công ty chứng khoán) hoặc chứng chỉ hành nghề quản lý quỹ (đối với công ty quản lý quỹ) của tối thiểu một nhân viên của tổ chức kinh doanh chứng khoán.
    • Sau đó, công ty quản lý quỹ sẽ nộp bộ hồ sơ đến UBCKNN.
  2. Đối với ngân hành thương mại, ngân hàng thương mại cần chuẩn bị một bộ hồ sơ gồm các tài liệu chính như:
    • Báo cáo tài chính đã được kiểm toán 03 năm liên tục liền trước năm nộp hồ sơ;
    • Văn bản quyết toán thuế hoặc văn bản xác nhận của cơ quan thuế chứng minh việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước Việt Nam, không có nợ thuế với ngân sách nhà nước;
    • Quy định nội bộ về quản lý hoạt động nhận ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài, trong đó có nội dung về nhận dạng và quản trị rủi ro liên quan đến hoạt động nhận ủy thác để đầu tư gián tiếp ra nước ngoài; và
    • Báo cáo về tình hình tuân thủ các quy định về giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động nhận ủy thác của ngân hàng thương mại của năm liền kề năm nộp hồ sơ.
    • Sau đó, ngân hành thương mại nộp bộ hồ sơ đến NHNN.
18. Doanh nghiệp có nghĩa vụ báo cáo như thế nào với cơ quan Nhà nước Việt Nam khi ĐTGTRNN?

Khi thực hiện ĐTGTRNN, doanh nghiệp có nghĩa vụ báo cáo với cơ quan có thẩm quyền như sau :

  1. Tổ chức tự doanh, tổ chức nhận ủy thác đầu tư thực hiện báo cáo về tình hình thực hiện hạn mức tự doanh, hạn mức nhận ủy thác theo quy định của NHNN.
  2. Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép cung ứng dịch vụ ngoại hối (nơi nhà đầu tư mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp ra nước ngoài, tài khoản vốn nhận ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài) báo cáo tình hình mở và sử dụng tài khoản theo quy định của NHNN.
  3. Tổ chức tự doanh, tổ chức nhận ủy thác thực hiện báo cáo về tình hình tự doanh đầu tư gián tiếp ra nước ngoài, tình hình nhận ủy thác đầu tư gián tiếp ra nước ngoài theo quy định của NHNN và Bộ Tài chính.
19. Doanh nghiệp bị xử lý như thế nào nếu thực hiện không đúng các nội dung trong GCNĐKĐTRNN?

Trường hợp doanh nghiệp có hành vi không thực hiện đúng các nội dung về hoạt động đầu tư ra nước ngoài ghi trong GCNĐKĐTRNN, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt đến 100.000.000 đồng.

Nội dung nêu trên không phải là ý kiến tư vấn chính thức từ BLawyers Vietnam. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ consult@blawyersvn.com. Chúng tôi rất vui khi nghe từ bạn.

Ngày: 16/5/2023

Người viết: Tính Nguyễn, Tuyến Phạm & Minh Trương

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

This field is for validation purposes and should be left unchanged.