Tranh chấp về thỏa thuận bảo mật trong lĩnh vực lao động được xử lý như thế nào tại Việt Nam?

Trong tình hình kinh tế phát triển như hiện nay, việc bảo mật thông tin và dữ liệu là vô cùng cần thiết với mục đích bảo vệ bí mật kinh doanh, lợi thế thương mại có tính độc quyền. Do đó, để ngăn chặn rò rỉ thông tin, các công ty thường ký kết Thỏa thuận bảo mật thông tin và không cạnh tranh (tiếng Anh: Non-disclosure and non-compete agreement) (“TTBM”) với người lao động hay trong hoạt động thương mại của doanh nghiệp. Tuy nhiên, TTBM vẫn gây ra nhiều mâu thuẫn trong quá trình thực hiện và dẫn đến các tranh chấp.

Qua bài viết này, BLawyers Vietnam sẽ trình bày về TTBM giữa người sử dụng lao động (“NSDLĐ”) và người lao động (“NLĐ”). Ngoài ra chúng tôi cũng nêu quan điểm của Tòa án tại Việt Nam về vấn đề này trong thực tiễn xét xử.

1. TTBM trong lĩnh vực lao động là gì?

Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa có quy định cụ thể về loại thỏa thuận này. Trên thực tiễn, TTBM trong lĩnh vực lao động là một thỏa thuận giữa NLĐ và NSDLĐ. Khi ký kết TTBM, NLĐ sẽ bị hạn chế tham gia hoặc thực hiện các hoạt động mang tính chất cạnh tranh nhằm phương hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của NSDLĐ trong quá trình thực hiện hợp đồng lao động (“HĐLĐ”) và đặc biệt sau khi chấm dứt HĐLĐ. Một điều khoản thường thấy trong TTBM là việc NLĐ không được làm việc cho đối thủ cạnh tranh của NSDLĐ trong một thời hạn nhất định sau khi nghỉ việc.

Một TTBM thường bao gồm nội dung, thời hạn bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ và cam kết của NLĐ trong việc không tiết lộ những thông tin bí mật đó của NSDLĐ với bất kỳ ai và phương án xử lý vi phạm.

2. Khi nào thì TTBM được ký kết?

Bộ luật Lao động hiện hành quy định những nội dung liên quan đến bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ của NLĐ có thể được nêu trong HĐLĐ . Tuy nhiên trong trường hợp NSDLĐ muốn có những thỏa thuận cụ thể hơn, một TTBM riêng biệt có thể được ký kết.

Pháp luật không quy định về thời điểm giao kết TTBM. Như vậy, thời điểm giao kết sẽ tùy thuộc vào sự thỏa thuận của các bên. Trên thực tế, TTBM thường được ký trước (trong giai đoạn đàm phán, thương lượng) hoặc cùng lúc ký HĐLĐ. Để thể hiện sự thiện chí hợp tác hai bên, NLĐ và NSDLĐ cung cấp cho nhau đầy đủ các thông tin về mình và thông tin về công việc mà NLĐ sẽ đảm nhiệm. Trong trường hợp không ký kết được HĐLĐ, các bên vẫn có nghĩa vụ bảo mật thông tin theo TTBM đã thỏa thuận.

3. Quyền được bảo vệ bí mật kinh doanh của NSDLĐ

Khi phát hiện NLĐ vi phạm TTBM, NSDLĐ có quyền đòi bồi thường thiệt hại khi những bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ của mình bị tiết lộ. Tùy thuộc vào thời điểm NLĐ thực hiện hành vi vi phạm TTBM mà NSDLĐ sẽ có quyền đòi bồi thường khác nhau. Cụ thể như sau :

  • NLĐ có hành vi vi phạm TTBM trong thời hạn thực hiện HĐLĐ thì NSDLĐ được yêu cầu đòi bồi thường theo thỏa thuận tại TTBM và phù hợp với quy định của Bộ luật lao động hiện hành.
  • NLĐ có hành vi vi phạm TTBM sau khi chấm dứt HĐLĐ thì NSDLĐ được yêu cầu đòi bồi thường theo thỏa thuận tại TTBM và phù hợp với quy định pháp luật dân sự và các pháp luật liên quan khác.

4. Tranh chấp về TTBM và thực tiễn xét xử tại Việt Nam

Vì TTBM là một thỏa thuận nhằm bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ của NSDLĐ nên việc vi phạm thỏa thuận này đa phần là do sự vi phạm từ NLĐ. Tranh chấp giữa hai bên xảy ra khi NLĐ không chịu thực hiện nghĩa vụ bồi thường như đã thỏa thuận tại TTBM.

Trên thực tiễn xét xử, Tòa án tại Việt Nam tồn tại hai luồng quan điểm về TTBM.

  • Quan điểm 1: Thừa nhận TTBM

Tại Quyết định số 755/2018/QĐ-PQTT, căn cứ quy định của Bộ luật Dân sự 2015, Tòa án Nhân dân TP. Hồ Chí Minh nhận định rằng: Nếu NLĐ có đủ năng lực hành vi theo quy định của pháp luật, không bị ép buộc, lừa dối hay áp đặt ý chí để ký TTBM thì TTBM sẽ có hiệu lực.

  • Quan điểm 2: Không thừa nhận TTBM

Trái với quan điểm trên, tại Bản án Phúc thẩm số 420/2019/LĐ-PT ngày 15/05/2019 về Tranh chấp chấm dứt hợp đồng lao động với đối thủ cạnh tranh, Tòa án Nhân dân TP. Hồ Chí Minh đã nhận định rằng TTBM là không hợp pháp. Tòa án cho rằng văn bản này đã hạn chế quyền của NLĐ, xâm phạm đến quyền tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc của NLĐ được quy định tại Hiến pháp và pháp luật về lao động.

Như vậy, có thể thấy khi chưa có hướng dẫn cụ thể, trong cùng một cơ quan giải quyết tranh chấp nhưng tồn tại 02 luồng quan điểm khác nhau về TTBM. Theo đó, kết quả của việc xét xử tranh chấp liên quan đến TTBM trước đây bị ảnh hưởng tùy theo quan điểm của Hội đồng xét xử và chưa có sự thống nhất.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi theo địa chỉ consult@blawyersvn.com. BLawyers Vietnam rất muốn nghe từ bạn!

Ngày: 11/11/2022

Người viết: Quang Nguyễn & Trâm Nguyễn

Maybe you want to read:

Những lưu ý về luật của Việt Nam để xây dựng thỏa thuận bảo mật thông tin (NDA) và không cạnh tranh (NCA) giữa doanh nghiệp và người lao động

Các yếu tố nào sẽ ảnh hưởng đến kết quả giải quyết tranh chấp lao động tại Tòa án?

Chữ ký số trong giao kết hợp đồng lao động

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.