Tiền điện tử do Ngân hàng Trung ương phát hành (“CBDC”): Cơ hội và thách thức cho việc phát triển chính sách ở Việt Nam

Sự gia tăng mạnh về giá trị của Bitcoin trong những năm gần đây đã dẫn đến sự xuất hiện của nhiều loại tiền điện tử khác nhau và thuật ngữ “tiền điện tử” đã và đang tạo thành một xu hướng đầu tư mới trên toàn cầu. Tuy nhiên, các loại tiền kỹ thuật số hiện tại đều không được phát hành và thừa nhận một cách chính thức, những đồng tiền này được phát hành bởi các tổ chức dân sự và không được thừa nhận cũng như bảo vệ bởi Chính phủ của các quốc gia. 

Vậy chính sách về CBCD hiện nay như thế nào? BLawyers Vietnam sẽ trình bày một số quan điểm bên dưới. 

1. Khái quát về tình hình CBDC tại Việt Nam

Có rất nhiều tài liệu được công bố đã đưa ra các góc nhìn học thuật cũng như thực tiễn để khắc phục vấn đề này. Một trong những biện pháp được đánh giá cao và khả thi nhất là phát hành CBDC. Tuy nhiên, việc áp dụng CBDC vào thực tế vẫn còn phức tạp và khó khăn, đó là lý do tại sao chỉ một số ít quốc gia đang thực sự quan tâm và triển khai phát hành loại tiền này. Với Việt Nam, Ngân hàng Trung ương Việt Nam hiện chưa công bố kế hoạch phát hành CBDC trong tương lai gần nhưng vẫn đang nghiên cứu khả năng đưa CBDC vào thực tế.

Các quy định hiện hành liên quan đến tiền điện tử của Việt Nam chưa bắt kịp với sự thay đổi của toàn cầu hóa. Đây là thời điểm mà Việt Nam nên tìm ra giải pháp thay đổi cho khung pháp lý và tạo ra một cuộc cách mạng về công nghệ bằng việc phát hành CBDC. Tuy nhiên, trước khi sử dụng CBDC như một loại tiền tệ chính thức, trước tiên các cơ quan của Việt Nam nên có những nghiên cứu chính thức về những thuận lợi và khó khăn của việc phát hành CBCD trong điều kiện của đất nước.

2. Cơ hội cho việc phát triển chính sách CBDC ở Việt Nam

Hiện nay, có hai điều kiện chính mà một quốc gia cần đạt được nếu muốn thuận lợi phát hành CBDC đó là một nền tảng blockchain vững mạnh và một nền tài chính toàn diện (financial inclusion). Sau đây là một số báo cáo liên quan đến những thành tựu công nghệ mà Việt Nam đã đạt được trong thời gian qua cũng như những số liệu phản ánh về nền tài chính toàn diện của Việt Nam. Những thành tựu này chính là cơ sở thế mạnh cho Việt Nam trong quá trình nghiên cứu phát hành CBDC.

Về công nghệ blockchain, tại Việt Nam trong những năm gần đây đã có những bước tiến mạnh mẽ trong lĩnh vực này. Về phía chính phủ, Bộ Thông tin và Truyền thông đã chính thức ra mắt akaChain, nền tảng công nghệ blockchain do FPT Software phát triển và ứng dụng như một giải pháp định danh kỹ thuật số. Ở khối doanh nghiệp, nhiều dự án blockchain tại Việt Nam đã tạo được tiếng vang trong và ngoài nước như Axie Infinity, KardiaChain, My Defi Pet.

Về khía cạnh tài chính toàn diện, Việt Nam đạt 154,4 triệu kết nối di động vào tháng 1/2021, chiếm 157,9% dân số cả nước. Trong khi chính phủ dự đoán rằng các giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt sẽ tăng trưởng với tốc độ hàng năm là 20-25% , thì thanh toán điện tử có thể sẽ phát triển mạnh mẽ trên cả nước và thậm chí là đến các vùng nông thôn.

3. Thách thức cho việc phát triển chính sách CBDC ở Việt Nam

Mặc dù sở hữu những thế mạnh đã được kể trên, lộ trình thay thế hoàn toàn tiền giấy bằng CBDC còn rất khó khăn và cần rất nhiều thời gian. Vì vậy, chắc chắn sẽ có lúc CBDC tồn tại song song với tiền giấy.

Với tỷ lệ 69%, Việt Nam đứng thứ hai (sau Maroc) về tình trạng dân số không thể tiếp cận các dịch vụ tài chính và không có tài khoản ngân hàng. Một báo cáo do Agribank (một ngân hàng tại Việt Nam chuyên về đối tượng khách hàng gắn với nông nghiệp) công bố cho thấy hơn 70% dân số Việt Nam tập trung ở nông thôn, nhưng tỷ lệ tiếp cận đến các dịch vụ ngân hàng hiện đại trong lĩnh vực này còn hạn chế.

CBDC dựa trên blockchain, điều đó có nghĩa là sự thành công của việc phát hành sẽ dựa vào khả năng thiết kế và lập trình của nhà phát triển. Do đó, một sai lầm tạo thành lỗ hổng trong việc phát hành sẽ có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường đặc biệt là khi đây là một sản phẩm thay thế cho tiền pháp định.

Một vấn đề khác được đăt ra và cũng là một thách thức cấp thiết đối với Chính Phủ đó là làm thế nào để cân bằng các yếu tố liên quan đến quyền riêng tư của người dân trong khi vẫn kiểm soát được các yếu tố minh bạch trong các giao dịch CBDC.

Tóm lại, phát triển chính sách ban hành CBDC sớm có thể là một giải pháp cho hệ thống kinh tế Việt Nam nói chung và hệ thống tài chính nói riêng.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi theo địa chỉ consult@blawyersvn.com. BLawyers Vietnam rất muốn nghe từ bạn!

Ngày: 03/01/2023

Người viết: Kha Hoàng

Maybe you want to read:

03 lưu ý thực tiễn về việc giải quyết hồ sơ xin cấp Giấy phép lao động tại Việt Nam hậu Covid-19

Giấy phép kinh doanh và giấy phép cơ sở bán lẻ đối với hoạt động bán lẻ tại Việt Nam: Vụ việc điển hình cho việc xin giấy phép

Có phải gia hạn giấy phép lao động là đặc quyền của người sử dụng lao động ở Việt Nam?

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.