Việt Nam: Nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn, khi có yêu cầu ly hôn thì Toà án giải quyết như thế nào?

chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn

Ngày nay, việc các cặp nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn ngày càng phổ biến tại Việt Nam. Điều này xuất phát từ nhu cầu “sống thử” trước khi kết hôn để tìm hiểu nhau hoặc cũng có thể, từ việc cho rằng đăng ký kết hôn là không cần thiết trong xã hội hiện đại, kể cả khi họ đã tổ chức lễ cưới truyền thống trước gia đình và bạn bè.

Dưới góc nhìn pháp lý, tình trạng nói trên có thể tiềm ẩn nguy cơ làm phát sinh tranh chấp về ly hôn, tài sản, nợ chung, con chung giữa các bên mà việc giải quyết những tranh chấp đó không phải là dễ dàng.

Thông qua bài báo này, BLawyers Vietnam sẽ trình bày đến bạn đọc một số lưu ý liên quan đến vấn đề này thông qua 03 câu hỏi bên dưới.

1. Thế nào là “chung sống như vợ chồng”?

Chung sống như vợ chồng là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung, sinh hoạt chung và coi nhau là vợ chồng.

Hiện nay, pháp luật Việt Nam không cấm việc nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn, trừ các trường hợp như một hoặc hai bên nam, nữ đang có vợ, có chồng hoặc các bên là những người có cùng dòng máu về trực hệ, có họ trong phạm vi ba đời, …

Trường hợp chung sống như vợ, chồng với người mà các bên biết họ đang có vợ, có chồng thì đã vi phạm quy phạm quy định của pháp luật Việt Nam về chế độ hôn nhân một vợ một chồng và tuỳ từng trường hợp sẽ bị xử lý hành chính hoặc xử phạt hình sự.

2. Pháp luật Việt Nam có công nhận quan hệ hôn nhân giữa hai bên chung sống như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn không?

Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam hiện hành, hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi kết hôn. Kết hôn là việc nam và nữ xác lập quan hệ vợ chồng theo quy định của pháp luật về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn. Theo đó, quan hệ hôn nhân chỉ được hình thành khi hai bên có đủ điều kiện kết hôn và đã thực hiện việc đăng ký kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền.

Từ các quy định nêu trên, có thể thấy rằng pháp luật Việt Nam không thừa nhận quan hệ hôn nhân giữa nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn. Tình trạng này không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng cho các bên.

Liên quan đến vấn đề này, pháp luật Việt Nam có quy định một ngoại lệ gọi là “Hôn nhân thực tế”. Theo đó, hai bên chung sống với nhau như vợ chồng trước ngày 03/01/1987, tuân thủ điều kiện kết hôn nhưng chưa đăng ký kết hôn thì Việt Nam vẫn công nhận quan hệ hôn nhân của họ kể từ thời điểm bắt đầu chung sống.

3. Giải quyết tranh chấp liên quan đến ly hôn, chia tài sản, và quyền nuôi con như thế nào trong trường hợp nam, nữ chung sống như vợ chồng không đăng ký kết hôn?

Hiện nay, Toà án tại Việt Nam vẫn xem xét thụ lý để giải quyết yêu cầu ly hôn của hai bên nam, nữ chung sống như vợ chồng, không đăng ký kết hôn. Theo đó, dù các bên thuận tình hay đơn phương ly hôn, Toà án sẽ ban hành quyết định không công nhận quan hệ vợ chồng giữa các bên.

Trong trường hợp các bên có yêu cầu giải quyết về con chung và tài sản, nợ chung thì Toà án giải quyết theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình. Cụ thể:

      • Quyền, nghĩa vụ giữa hai bên và con như quyền trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng được giải quyết theo các quy định về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con.
      • Tài sản, nợ, nghĩa vụ chung được giải quyết theo thỏa thuận giữa các bên. Trong trường hợp không có thỏa thuận thì giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự về sở hữu tài sản và nghĩa vụ dân sự.

Ngoài ra, việc phân chia tài sản cũng sẽ xem xét đến quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con.

Sống chung với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn giữa hai bên nam nữ sẽ là một vấn đề phức tạp về mặt pháp lý nếu giữa họ phát sinh con chung, tài sản hay nợ chung trong quá trình chung sống.

Do đó, các bên cần tìm hiểu các hậu quả pháp lý liên quan của các vấn đề nêu trên để xác lập những thoả thuận cần thiết trước khi quyết định chung sống với đối tác của mình.

Nội dung nêu trên không phải là ý kiến tư vấn chính thức từ BLawyers Vietnam. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ consult@blawyersvn.com. Chúng tôi rất vui khi nghe từ bạn.

 Ngày: 08/8/2023

Tác giả: Trinh Nguyễn

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

This field is for validation purposes and should be left unchanged.