Tiếp nối Phần 1, BLawyers Vietnam trình bày 16 câu hỏi thường gặp về việc nhà thầu nước ngoài thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam
1. Các trường hợp nào Giấy phép hoạt động xây dựng (“GPHĐXD”) bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi?
Nhà thầu nước ngoài (“NTNN”) sẽ bị thu hồi GPHĐXD nếu thuộc 04 trường hợp sau:
- Giả mạo giấy tờ trong hồ sơ đề nghị cấp GPHĐXD; hoặc
- Sửa chữa, tẩy xóa làm sai lệch nội dung GPHĐXD; hoặc
- GPHĐXD bị ghi sai do lỗi của cơ quan cấp GPHĐXD; hoặc
- GPHĐXD được cấp không đúng thẩm quyền.
2. Cơ quan có thẩm quyền thu hồi GPHĐXD của NTNN?
Các cơ quan sau đây có thẩm quyền thu hồi GPHĐXD của NTNN:
- Sở Xây dựng của tỉnh nơi NTNN thực hiện đầu tư xây dựng hoặc nơi NTNN dự kiến đặt văn phòng điều hành nếu dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn của 02 tỉnh trở lên; hoặc
- Trường hợp GPHĐXD được cấp không đúng quy định mà Sở Xây dựng có thẩm quyền cấp GPHĐXD đó không thực hiện việc thu hồi, Bộ Xây dựng trực tiếp quyết định thu hồi GPHĐXD đó.
3. Trình tự thu hồi GPHĐXD theo quy định của pháp luật Việt Nam như thế nào?
Việc thu hồi GPHĐXD được thực hiện 03 bước như sau:
- Bước 1: Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được kết luận thanh tra, văn bản kiểm tra của cơ quản lý nhà nước về xây dựng, cơ quan có thẩm quyền thu hồi GPHĐXD ban hành quyết định thu hồi GPHĐXD. Trường hợp không thu hồi thì phải có ý kiến bằng văn bản gửi cơ quan kiến nghị.
- Bước 2: Cơ quan có thẩm quyền thu hồi GPHĐXD gửi quyết định thu hồi GPHĐXD cho NTNN, đồng thời gửi cho chủ đầu tư và các cơ quan có liên quan để biết.
- Bước 3: NTNN bị thu hồi GPHĐXD phải nộp lại bản gốc GPHĐXD cho cơ quan ra quyết định thu hồi GPHĐXD trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết định thu hồi.
4. Các thủ tục khác mà NTNN cần thực hiện khi sau khi được cấp GPHĐXD là gì?
Sau khi được cấp GPHĐXD, NTNN cần thực hiện một số thủ tục như sau:
- Lập văn phòng điều hành và đăng ký địa chỉ, số điện thoại, số fax, e-mail, dấu, tài khoản, mã số thuế của văn phòng điều hành;
- Đăng ký, nộp thuế và thực hiện chế độ kế toán theo pháp luật Việt Nam;
- Thực hiện việc tuyển lao động, sử dụng lao động Việt Nam và lao động là người nước ngoài;
- Mua bảo hiểm đối với các công việc của nhà thầu; và
- Các thủ tục khác theo quy định pháp luật.
5. Quyền của NTNN khi thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam như thế nào?
NTNN có các quyền sau khi thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam:
- Yêu cầu các cơ quan chức năng hướng dẫn việc lập hồ sơ xin cấp GPHĐXD và các vấn đề liên quan khác theo quy định;
- Khiếu nại, tố cáo những hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân theo quy định; và
- Được bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi kinh doanh tại Việt Nam theo GPHĐXD được cấp.
6. Chủ đầu tư, chủ dự án có trách nhiệm nào đối với NTNN thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam?
Chủ đầu tư, chủ dự án có các trách nhiệm sau đối với NTNN thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam:
- Chỉ được ký hợp đồng giao nhận thầu khi NTNN đã được cấp GPHĐXD;
- Hướng dẫn NTNN tuân thủ các quy định pháp luật có liên quan;
- Hỗ trợ NTNN trong việc chuẩn bị các tài liệu có liên quan đến công trình nhận thầu mà NTNN phải kê khai trong hồ sơ đề nghị cấp giấy phép thầu và các thủ tục khác theo quy định của pháp luật Việt Nam;
- Cùng với NTNN đăng ký việc xuất khẩu, nhập khẩu vật tư, máy móc, thiết bị có liên quan đến việc thực hiện hợp đồng;
- Giám sát NTNN thực hiện đúng các cam kết trong hợp đồng liên danh với nhà thầu Việt Nam hoặc sử dụng nhà thầu phụ Việt Nam;
- Xem xét khả năng cung cấp lao động kỹ thuật tại Việt Nam trước khi thoả thuận với NTNN về danh sách nhân sự người nước ngoài;
- Xác nhận quyết toán vật tư, thiết bị nhập khẩu của NTNN khi hoàn thành công trình; và
- Các trách nhiệm khác theo quy định pháp luật.
7. Các loại thuế áp dụng với NTNN khi thực hiện hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam?
Theo quy định của pháp luật, NTNN phải thực hiện nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng (“thuế GTGT”), thuế thu nhập doanh nghiệp (“thuế TNDN”) hoặc thuế thu nhập cá nhân (“thuế TNCN”) và các loại thuế, phí, lệ phí khác có liên quan khi thực hiện hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam.
8. Trường hợp nào NTNN không phải nộp thuế nhà thầu theo quy định của pháp luật Việt Nam?
NTNN không phải áp dụng thuế nhà thầu trong các trường hợp sau:
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam theo quy định của Luật Đầu tư, Luật Dầu khí, Luật các Tổ chức tín dụng.
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp hàng hóa cho tổ chức, cá nhân Việt Nam nhưng không thực hiện kèm theo các dịch vụ sau: giao hàng tại cửa khẩu nước ngoài và giao hàng tại cửa khẩu Việt Nam.
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài có thu nhập từ dịch vụ được cung cấp và tiêu dùng ngoài Việt Nam.
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp cho tổ chức, cá nhân Việt Nam các dịch vụ được thực hiện ở nước ngoài, bao gồm:
- Sửa chữa phương tiện vận tải (tàu bay, động cơ tàu bay, phụ tùng tàu bay, tàu biển), máy móc, thiết bị (kể cả đường cáp biển, thiết bị truyền dẫn), có bao gồm hoặc không bao gồm vật tư, thiết bị thay thế kèm theo; và
- Quảng cáo, tiếp thị (trừ quảng cáo, tiếp thị trên Internet).
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài sử dụng kho ngoại quan, cảng nội địa (ICD) làm kho hàng hóa để phụ trợ cho hoạt động vận tải quốc tế, quá cảnh, chuyển khẩu, lưu trữ hàng hoặc để cho doanh nghiệp khác gia công.
9. Mức thuế suất áp dụng đối với nghĩa vụ thuế của NTNN tại Việt Nam như thế nào?
NTNN tại Việt Nam có trách nhiệm với các khoản thuế như sau:
- Đối với thuế GTGT, tuỳ thuộc vào ngành, nghề kinh doanh cụ thể mà thuế suất là 2%, 3%, hoặc 5%.
- Đối với thuế TNDN, tuỳ thuộc vào ngành, nghề kinh doanh cụ thể mà thuế suất là là từ 0,1% đến 10%.
- Đối với thuế TNCN:
- Đối với trường hợp NTNN là cá nhân cư trú tại Việt Nam, tùy thuộc vào hoạt động kinh doanh cụ thể mà thuế suất là 0,5%, 2%, 1%, hoặc 1,5%.
- Đối với trường hợp NTNN là cá nhân không cư trú tại Việt Nam, tùy thuộc vào hoạt động kinh doanh cụ thể mà thuế suất là 1%, 2%, hoặc 5%.
10. NTNN có được miễn thuế nhập khẩu hàng hóa khi thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam không?
Có. Trong trường hợp dự án xây dựng của NTNN thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư theo Luật Đầu tư, NTNN sẽ được miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định; nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để sản xuất.
11. Việc sử dụng lao động của NTNN khi thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam được quy định như thế nào?
NTNN thực hiện việc tuyển, sử dụng lao động là người Việt Nam và/hoặc người nước ngoài theo quy định của pháp luật Việt Nam về lao động.
Lưu ý: NTNN chỉ được phép đăng ký đưa vào Việt Nam những chuyên gia quản lý kinh tế, quản lý kỹ thuật và người có tay nghề cao khi người lao động Việt Nam không đủ khả năng đáp ứng.
12. Quy định về bảo hiểm đối với công việc của NTNN?
NTNN có nghĩa vụ mua các loại bảo hiểm sau đối với công việc của nhà thầu, gồm:
- Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với nhà thầu tư vấn đầu tư xây dựng;
- Bảo hiểm tài sản hàng hóa đối với nhà thầu mua sắm; và
- Các loại bảo hiểm đối với nhà thầu thi công xây dựng và các chế độ bảo hiểm khác theo quy định của pháp luật Việt Nam.
13. Quy định về con dấu của NTNN khi thực hiện hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam?
NTNN có nghĩa vụ đăng ký, hủy mẫu con dấu, nộp lại con dấu khi kết thúc hợp đồng theo quy định của pháp luật. NTNN chỉ sử dụng con dấu này phục vụ cho việc thực hiện hợp đồng tại Việt Nam theo quy định tại GPHĐXD.
14. NTNN có bắt buộc thanh toán và chuyển tiền ra nước ngoài thông qua tài khoản tại Việt Nam?
Sau khi được cấp GPHĐXD, NTNN có nghĩa vụ mở tài khoản thanh toán tại Việt Nam theo hướng dẫn của Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để phục vụ hoạt động kinh doanh.
Theo đó, tài khoản tại Việt Nam của NTNN sẽ được sử dụng để nhận khoản thanh toán bằng ngoại tệ chuyển khoản từ chủ đầu tư, nhà thầu chính để thanh toán, chi trả và chuyển tiền ra nước ngoài.
15. Văn phòng điều hành của NTNN thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam có phải là văn phòng đại diện không?
Theo quy định của pháp luật, văn phòng điều hành của NTNN thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam không phải là văn phòng đại diện.
Cụ thể, văn phòng điều hành là đơn vị phụ thuộc của chủ đầu tư hoặc nhà thầu trong một hợp đồng BCC, có nhiệm vụ đại diện theo ủy quyền cho lợi ích của doanh nghiệp, bảo vệ các lợi ích đó và được tiến hành các hoạt động kinh doanh trong phạm vi quyền và nghĩa vụ quy định tại hợp đồng BCC và Giấy chứng nhận đăng ký thành lập văn phòng điều hành.
Trong khi đó, văn phòng đại diện là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, có nhiệm vụ đại diện theo ủy quyền cho lợi ích của doanh nghiệp, bảo vệ các lợi ích đó và không có chức năng kinh doanh.
16. Văn phòng điều hành của NTNN thực hiện dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam phải đăng ký và chấm dứt hoạt động như thế nào?
a. Thủ tục thành lập văn phòng điều hành NTNN
Bước 1: NTNN nộp hồ sơ đăng ký thành lập văn phòng điều hành tại cơ quan đăng ký đầu tư nơi dự kiến đặt văn phòng điều hành.
Hồ sơ gồm một số tài liệu chính như sau:
- Văn bản đăng ký thành lập văn phòng điều hành;
- Quyết định của nhà đầu tư nước ngoài trong hợp đồng BCC về việc thành lập văn phòng điều hành;
- Quyết định bổ nhiệm người đứng đầu văn phòng điều hành; và
- Bản sao hợp đồng BCC.
Bước 2: Cơ quan đăng ký đầu tư cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động văn phòng điều hành cho NTNN trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ.
b. Thủ tục chấm dứt hoạt động văn phòng điều hành của NTNN
Bước 1: NTNN nộp hồ sơ thông báo cho cơ quan đăng ký đầu tư nơi đặt văn phòng điều hành trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định chấm dứt hoạt động của văn phòng điều hành.
Hồ sơ gồm một số tài liệu chính như sau:
- Quyết định chấm dứt hoạt động của văn phòng điều hành trong trường hợp văn phòng điều hành chấm dứt hoạt động trước thời hạn;
- Danh sách chủ nợ và số nợ đã thanh toán;
- Danh sách người lao động, quyền và lợi ích của người lao động đã được giải quyết;
- Xác nhận của cơ quan thuế về việc đã hoàn thành nghĩa vụ về thuế; và
- Xác nhận của cơ quan bảo hiểm xã hội về việc đã hoàn thành nghĩa vụ về bảo hiểm xã hội.
Bước 2: Cơ quan đăng ký đầu tư quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động văn phòng điều hành trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ.
Nội dung nêu trên không phải là ý kiến tư vấn chính thức từ BLawyers Vietnam. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ info@blawyersvn.com. Chúng tôi rất vui khi nghe từ bạn.
Ngày: 14/11/2024
Người viết: Chi Huỳnh và Thành Huỳnh
