Phần 2. Câu hỏi thường gặp và câu trả lời về trái phiếu của doanh nghiệp chưa niêm yết tại Việt Nam

Trái phiếu doanh nghiệp

Thông qua các câu trả lời bên dưới, BLawyers Vietnam sẽ cung cấp thông tin về quy định của pháp luật Việt Nam về trái phiếu của doanh nghiệp chưa niêm yết tại Việt Nam. Vui lòng xem thêm tại đây

13. Việc thanh toán lãi và gốc của trái phiếu được pháp luật quy định như thế nào?

Doanh nghiệp phát hành quyết định phương thức thanh toán lãi, gốc trái phiếu căn cứ vào nhu cầu sử dụng vốn và thông lệ thị trường phát hành để công bố cho nhà đầu tư trước khi chào bán trái phiếu.

Đồng tiền thanh toán lãi, gốc trái phiếu:

  1. Trái phiếu chào bán tại thị trường trong nước: thanh toán bằng đồng Việt Nam;
  2. Trái phiếu chào bán ra thị trường quốc tế: thanh toán bằng ngoại tệ theo quy định tại thị trường phát hành và tuân thủ pháp luật quản lý ngoại hối.

Doanh nghiệp bố trí nguồn trả nợ lãi, gốc trái phiếu từ các nguồn vốn hợp pháp và thanh toán đầy đủ, đúng hạn cho nhà đầu tư theo các điều khoản, điều kiện của trái phiếu.

Đối với trái phiếu được bảo đảm bằng tài sản, khi doanh nghiệp không trả được nợ lãi, gốc trái phiếu thì tài sản bảo đảm sẽ được xử lý để thực hiện nghĩa vụ theo quy định của pháp luật về giao dịch bảo đảm.

Đối với trái phiếu được bảo lãnh thanh toán, khi doanh nghiệp không trả được nợ lãi, gốc thì tổ chức bảo lãnh thanh toán có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh.

14. Công ty chưa niêm yết phải tuân thủ nghĩa vụ công bố thông tin như thế nào?

Doanh nghiệp phát hành trái phiếu phải công bố thông tin đầy đủ, kịp thời cho nhà đầu tư như sau:

  • Công bố thông tin khi chào bán trái phiếu: Chậm nhất 01 ngày làm việc trước ngày phát hành trái phiếu, doanh nghiệp công bố thông tin cho các nhà đầu tư đăng ký mua và gửi nội dung công bố thông tin cho Sở giao dịch chứng khoán. Chậm nhất 05 ngày làm việc kể từ ngày hoàn thành đợt chào bán trái phiếu, doanh nghiệp công bố thông tin về kết quả của đợt chào bán và gửi nội dung công bố thông tin đến Sở giao dịch chứng khoán.
  • Công bố thông tin định kỳ: định kỳ 06 tháng và hàng năm theo năm tài chính cho đến khi trái phiếu đáo hạn, doanh nghiệp gửi nội dung công bố thông tin định kỳ cho nhà đầu tư sở hữu trái phiếu và Sở giao dịch chứng khoán.
  • Công bố thông tin bất thường: trong vòng 24 giờ kể từ khi xảy ra một trong các sự kiện theo quy định, doanh nghiệp phải công bố thông tin cho nhà đầu tư sở hữu trái phiếu và gửi nội dung công bố thông tin cho Sở Giao dịch Chứng khoán.
  • Công bố thông tin về trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền, mua lại trái phiếu trước hạn, hoán đổi trái phiếu: trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày hoàn tất việc chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu hoặc ngày thực hiện quyền của chứng quyền, doanh nghiệp gửi nội dung công bố thông tin cho Sở giao dịch chứng khoán.
15. Công ty chưa niêm yết có được phép chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế không?

Có. Công ty chưa niêm yết được phép chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế nhưng phải tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam và đáp ứng các điều kiện chào bán theo quy định tại thị trường phát hành.

16. Điều kiện chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế đối với công ty chưa niêm yết là gì?

Pháp luật quy định điều kiện chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế cho các loại trái phiếu là trái phiếu không chuyển đổi không kèm chứng quyền và trái phiếu chuyển đổi hoặc trái phiếu kèm chứng quyền. Theo đó:

  1. Đối với trái phiếu không chuyển đổi không kèm chứng quyền:
    • Doanh nghiệp phát hành là CTCP hoặc công ty TNHH được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam;
    • Phương án phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế được cấp có thẩm quyền phê duyệt và chấp thuận; và
    • Các điều kiện khác theo quy định của pháp luật
  2. Đối với trái phiếu chuyển đổi hoặc trái phiếu kèm chứng quyền:
    • Doanh nghiệp phát hành là CTCP được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam;
    • Việc chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu, thực hiện quyền kèm theo chứng quyền phải đáp ứng quy định về tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật; và
    • Các điều kiện khác theo quy định của pháp luật.
17. Việc chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế của công ty chưa niêm yết gồm những bước nào?

Việc chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế của công ty chưa niêm yết gồm những bước sau đây:

Bước 1: Doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ chào bán trái phiếu và tổ chức chào bán tại thị trường phát hành; và

Bước 2: Doanh nghiệp phát hành thực hiện công bố thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam và quy định của thị trường phát hành.

18. Công ty chưa niêm yết phải nộp những hồ sơ nào để có thể chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế?

Hồ sơ chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế của công ty chưa niêm yết bao gồm các tài liệu cơ bản sau:

  1. Phương án chào bán trái phiếu được cấp có thẩm quyền phê duyệt, chấp thuận;
  2. Giấy xác nhận tài khoản vốn phát hành chứng khoán bằng ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam;
  3. Quyết định phê duyệt, chấp thuận phương án phát hành trái phiếu của cấp có thẩm quyền;
  4. Các hồ sơ khác theo quy định của pháp luật.
19. Công ty chưa niêm yết phải tuân thủ nghĩa vụ công bố thông tin khi chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế như thế nào?

Việc công bố thông tin khi chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế của công ty chưa niêm yết bao gồm các bước như sau:

Bước 1: Chậm nhất 01 ngày làm việc trước ngày phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế, doanh nghiệp phát hành gửi nội dung công bố thông tin trước đợt chào bán đến Sở giao dịch chứng khoán;

Bước 2: Sở giao dịch chứng khoán tiếp nhận nội dung công bố thông tin trước đợt chào bán để tổng hợp và báo cáo về tình hình phát hành trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế;

Bước 3: Chậm nhất 05 ngày làm việc kể từ ngày hoàn thành đợt phát hành trái phiếu, doanh nghiệp phát hành gửi thông tin về kết quả chào bán đến Sở giao dịch chứng khoán;

Bước 4: Sở giao dịch chứng khoán tiếp nhận nội dung công bố thông tin về kết quả chào bán trái phiếu của doanh nghiệp để tổng hợp, công bố thông tin trên chuyên trang thông tin về trái phiếu doanh nghiệp và báo cáo về tình hình phát hành trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.

Ngoài ra, định kỳ 06 tháng và hàng năm theo năm tài chính cho đến khi trái phiếu đáo hạn, doanh nghiệp phát hành gửi nội dung công bố thông tin định kỳ đến Sở Giao dịch Chứng khoán.

20. Trách nhiệm của công ty chưa niêm yết khi phát hành trái phiếu là gì?

Công ty chưa niêm yết khi phát hành trái phiếu có những trách nhiệm sau:

  1. Tuân thủ quy định của pháp luật về việc chào bán trái phiếu;
  2. Phải quản lý, sử dụng vốn từ phát hành trái phiếu theo đúng phương án phát hành trái phiếu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và theo quy định của pháp luật;
  3. Thanh toán đầy đủ, đúng hạn lãi, gốc trái phiếu khi đến hạn và thực hiện các quyền kèm theo (nếu có) cho chủ sở hữu trái phiếu theo điều kiện, điều khoản của trái phiếu; và
  4. Các trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật.
21. Hậu quả pháp lý nếu doanh nghiệp mất khả năng chi trả cho trái phiếu đến hạn là gì?

Trong trường hợp doanh nghiệp phát hành trái phiếu kinh doanh thua lỗ, không đủ khả năng tài chính để chi trả thì nhà đầu tư có thể đối diện với khả năng không được hoàn tiền mua hoặc tiền đặt cọc (nếu có). Vì doanh nghiệp phát hành trái phiếu theo nguyên tắc tự vay, tự trả, tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn và đảm bảo khả năng trả nợ theo quy định tại điều 5.1 Nghị định số 153/2020/NĐ-CP. Hơn nữa, pháp luật cũng không có quy định về việc ký quỹ, thế chấp bằng tài sản đảm bảo hoặc bảo lãnh thanh toán để giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư.

Tuy nhiên, với tư cách là chủ nợ không có bảo đảm, nhà đầu tư có thể nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản theo quy định tại Điều 5.1 Luật phá sản 2014.

Mặc dù vậy, khi doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, đối diện với nguy cơ phá sản, khoản thanh toán cho nhà đầu tư trái phiếu không phải là khoản tiền cần ưu tiên thanh toán khi phân chia tài sản theo quy định tại Điều 54 Luật phá sản 2014.

22. Nếu ngừng/ hủy giao dịch phát hành trái phiếu, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục nào?

Theo Nghị định số 128/2021/NĐ-CP, biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán là buộc thu hồi chứng khoán đã phát hành, hoàn trả tiền cho nhà đầu tư. Theo đó, doanh nghiệp chào bán trái phiếu phải thực hiện các thủ tục sau nếu việc chào bán trái phiếu bị hủy:

Bước 1: Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày đợt chào bán chứng khoán ra công chúng bị hủy bỏ, doanh nghiệp phải công bố việc hủy bỏ chào bán chứng khoán ra công chúng trên 01 tờ báo điện tử hoặc báo in trong 03 số liên tiếp; và

Bước 2: Doanh nghiệp tiến hành thu hồi chứng khoán đã phát hành, đồng thời hoàn trả tiền cho nhà đầu tư trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày đợt chào bán bị hủy bỏ.

23. Giao dịch liên quan đến trái phiếu cần lưu ý những quy định nào của luật?

Khi giao dịch trái phiếu cần lưu ý những vấn đề sau:

  1. Trái phiếu doanh nghiệp chào bán riêng lẻ chỉ được giao dịch giữa các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, trừ trường hợp thực hiện theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, quyết định của Trọng tài hoặc thừa kế theo quy định của pháp luật;
  2. Trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền bị hạn chế chuyển nhượng theo quy định của pháp luật. Sau thời gian bị hạn chế chuyển nhượng, trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền chỉ được phép giao dịch giữa các nhà đầu tư là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, nhà đầu tư chiến lược, trong đó số lượng nhà đầu tư chiến lược phải đảm bảo dưới 100 nhà đầu tư; và
  3. Các điều kiện khác theo quy định của pháp luật.
24. Trường hợp nào người nắm giữ trái phiếu bị đơn phương mất quyền liên quan đến trái phiếu?

Pháp luật chứng khoán hiện hành không quy định về các trường hợp nhà đầu tư bị đơn phương chấm dứt quyền sở hữu trái phiếu. Tuy nhiên, có thể hiểu trái phiếu là tài sản theo Bộ luật dân sự 2015. Theo đó, Điều 45 Bộ luật hình sự 2015 quy định tịch thu tài sản được áp dụng đối với người bị kết án về tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng xâm phạm an ninh quốc gia, tội phạm về ma túy, tham nhũng hoặc tội phạm khác do pháp luật quy định.

Do đó, khi nhà đầu tư phạm một trong các tội hình sự nêu trên, trái phiếu do họ sở hữu có thể bị tịch thu và nhà đầu tư này sẽ mất quyền liên quan đến trái phiếu.

Nội dung nêu trên không phải là ý kiến tư vấn chính thức từ BLawyers Vietnam. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc góp ý về nội dung trên, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ consult@blawyersvn.com. Chúng tôi rất vui khi nghe từ bạn.

Ngày: 01/12/2023

Người viết: BLawyers Vietnam

blawyersvn-cta-image

Yêu cầu tư vấn luật miễn phí

Vui lòng gọi cho chúng tôi hoặc điền vào mẫu đơn bên dưới. Chúng tôi sẽ phản hồi bạn trong vòng 24 giờ đồng hồ.

This field is for validation purposes and should be left unchanged.