Chủ biên
Xin chào các bạn quý thính giả đã quay trở lại với kênh The Lawyers Talk của Công ty Luật TNHH BLawyers Vietnam. Tôi là Đặng Thị Kim Châu, rất vui được gặp lại mọi người trong số Podcast hôm nay. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng thảo luận về những quy định nổi bật liên quan đến hệ thống điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam, đặc biệt là các hệ thống điện mặt trời mái nhà theo cơ chế tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Đồng hành cùng chúng ta trong số Podcast ngày hôm nay là chị Huỳnh Ngọc Uyên Chi. Chị Chi sẽ chia sẻ với chúng ta các quy định của pháp luật, cũng như một số lưu ý thực tiễn rút ra từ quá trình hỗ trợ và tư vấn cho khách hàng liên quan đến năng lượng tái tạo.
Khách mời
Chào quý thính giả của The Lawyers Talk. Tôi mong rằng những chia sẻ trong phạm vi chủ đề ngày hôm nay có thể giúp quý vị thính giả có góc nhìn tổng quát hơn về quy định của pháp luật Việt Nam đối với các dự án điện mặt trời mái nhà, giúp cho quý thính giả của The Lawyers Talk có thể đưa ra các quyết định đầu tư lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà phù hợp với nhu cầu của mình.
Chủ biên
Tôi được biết hiện nay điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam đang là một trong các dự án thu hút rất nhiều sự quan tâm từ các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài. Để bắt đầu cho số podcast ngày hôm nay, chị Chi có thể chia sẻ cho quý thính giả về thế nào là hệ thống điện mặt trời mái nhà theo luật Việt Nam?
Khách mời
Hiểu một cách khái quát thì hệ thống điện mặt trời mái nhà là hệ thống sử dụng các tấm pin năng lượng mặt trời để chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện năng. Các tấm quang điện sẽ được lắp đặt trên mái nhà của công trình xây dựng và có công suất không quá 01 MW, được đấu nối trực tiếp hoặc gián tiếp vào lưới điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Chủ biên
Nếu hiểu theo cách trên thì hệ thống điện mặt trời mái nhà bắt buộc phải đấu nối vào lưới điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam – hệ thống điện quốc gia đúng không?
Khách mời
Hệ thống điện mặt trời mái nhà không bắt buộc phải đấu nối với hệ thống điện quốc gia mà sẽ tùy vào quyết định của chủ sở hữu hệ thống. Sự khác biệt cơ bản của việc nối lưới hoặc không nối lưới đó là: nếu có nối lưới, chủ sở hữu hệ thống có thể sử dụng nguồn điện từ lưới điện quốc gia trong trường hợp hệ thống không thể cung cấp được điện mặt trời và có thể bán sản lượng điện dư vào hệ thống điện quốc gia; nếu không nối lưới, hệ thống điện mặt trời mái nhà đó cần phải trang bị pin lưu trữ để sử dụng trong trường hợp thời tiết không thể sản xuất điện mặt trời. Do đó, chủ sở hữu có thể lựa chọn đấu nối hoặc không đấu nối vào hệ thống điện quốc gia.
Chủ biên
Gần đây các nhà đầu tư nước ngoài đang đặc biệt quan tâm đến chính sách, quy định pháp luật của Việt Nam đối với các dự án năng lượng tái tạo, nhất là dự án về điện mặt trời mái nhà. Mời chị chia sẻ về các chủ trương mới nhất của Việt Nam về vấn đề này.
Khách mời
Theo Quyết định 500/QĐ-TTg đề ngày 15/5/2023 của Thủ tướng Chính phủ về Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, một trong các mục tiêu quan trọng của Quy hoạch này đó là: Phấn đấu đến năm 2030 có 50% các tòa nhà công sở và 50% nhà dân sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ (phục vụ tiêu thụ tại chỗ, không bán điện vào hệ thống điện quốc gia).
Chủ trương này không chỉ hưởng ứng mạnh mẽ các thông điệp bảo vệ môi trường của thế giới mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, giúp hộ gia đình, cá nhân giảm chi phí sinh hoạt, các doanh nghiệp có thể tận dụng điện mặt trời mái nhà để cắt giảm chi phí sản xuất, tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Chủ biên
Chính phủ đang có xu hướng tập trung phát triển điện mặt trời mái nhà theo cơ chế tự sản xuất, tự tiêu thụ. Tuy nhiên, Quyết định 13/2020/QĐ-TTg đề ngày 06/4/2020 không quy định cụ thể về cơ chế này để người dân, chủ doanh nghiệp có thể tiếp cận và thực hiện thủ tục, giấy phép cho việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ. Không biết rằng hiện nay Nhà nước đã có ban hành thêm văn bản pháp luật nào để hướng dẫn chi tiết cho cơ chế tự sản xuất, tự tiêu thụ này chưa?
Khách mời
Thông tin cập nhật đến quý thính giả rằng vào ngày 22/10/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định 135/2024/NĐ-CP quy định cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Theo Nghị định 135, điện tự sản xuất, tự tiêu thụ là điện được sản xuất và tiêu thụ do tổ chức hoặc cá nhân thực hiện để phục vụ chính cho nhu cầu của tổ chức, cá nhân đó. Như vậy, hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ là hệ thống do cá nhân, tổ chức tự đầu tư lắp đặt và tự sử dụng để phục vụ cho nhu cầu của cá nhân, tổ chức đó.
Chủ biên
Trong phần trình bày về khái niệm hệ thống điện mặt trời mái nhà của chị có đề cập về việc các tấm quang điện sẽ được lắp đặt trên mái nhà của công trình xây dựng. Quyết định 500 của quốc gia cũng đặt ra mục tiêu là phấn đấu đến năm 2030 sẽ có 50% các tòa nhà công sở và 50% nhà dân sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Bên cạnh tòa nhà công sở và nhà dân, chị vui lòng chia sẻ thêm về các loại công trình xây dựng nào khác sẽ được lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà.
Khách mời
Liên quan đến vấn đề này, Nghị định 135 đã cụ thể hóa hơn về định hướng của Quyết định 500, theo đó điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ sẽ được lắp đặt trên mái nhà của các loại công trình xây dựng sau: khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế; và cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Chủ biên
Nếu người dân, doanh nghiệp lắp đặt hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ trên mái nhà của các loại công trình xây dựng theo Quyết định 500 và Nghị định 135, họ có được hưởng chính sách khuyến khích, ưu đãi nào theo quy định của pháp luật không?
Khách mời
Câu trả lời là có. Nghị định 135 đã dành riêng Điều 8 để quy định về chính sách khuyến khích cho tổ chức, cá nhân lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Một trong những chính sách nổi bật đó là họ sẽ được miễn trừ giấy phép hoạt động điện lực và không giới hạn công suất nếu hệ thống điện mặt trời của họ (i) không đấu nối với hệ thống điện quốc gia; (ii) có lắp đặt hệ thống thiết bị chống phát ngược điện vào hệ thống điện quốc gia; và (iii) hộ gia đình, nhà ở riêng lẻ phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có công suất dưới 100 kW.
Bên cạnh đó, các dự án điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ cũng sẽ được hưởng chính sách ưu đãi về thuế và được rút gọn các thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
Chủ biên
Tôi có nghe chị đề cập đến việc hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được hưởng chính sách ưu đãi về thuế và được rút gọn các thủ tục hành chính. Chị vui lòng chia sẻ thêm cho quý thính giả về nội dung này.
Khách mời
Đây cũng là vấn đề đang nhận được nhiều sự quan tâm của tổ chức, cá nhân có dự định phát triển điện mặt trời mái nhà. Tuy nhiên, nội dung này của Nghị định 135 vẫn cần chờ thêm các hướng dẫn cụ thể từ các Bộ, ngành có liên quan. Sau khi các cơ quan này ban hành văn bản hướng dẫn, Ủy ban nhân dân tại từng địa phương sẽ ban hành văn bản chỉ đạo tương ứng để triển khai thực hiện. The Lawyers Talk sẽ tiếp tục theo dõi tin tức về vấn đề này và sớm cập nhật đến quý thính giả về thông tin mới nhất.
Chủ biên
Trong phần chia sẻ trước đó, có đề cập đến việc chủ sở hữu hệ thống điện mặt trời mái nhà, tùy thuộc vào quyết định của mình, có thể lựa chọn đấu nối hoặc không đấu nối vào hệ thống điện quốc gia. Hãy chia sẻ thêm các quy định của Nghị định 135 về thủ tục cần thực hiện khi đấu nối hoặc không đấu nối vào hệ thống điện quốc gia.
Khách mời
Đối với điện mặt trời mái nhà không có đấu nối thì tổ chức, cá nhân lắp đặt được miễn trừ giấy phép hoạt động điện lực và không giới hạn công suất theo quy hoạch mà tôi đã chia sẻ trước đó. Khi đó, tổ chức, cá nhân trước khi lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà phải (i) thông báo công suất lắp đặt và địa điểm thực hiện đến Sở Công Thương và đơn vị điện lực địa phương và (ii) thông báo đến cơ quan quản lý về xây dựng, phòng cháy chữa cháy tại địa phương để quản lý, theo dõi, hướng dẫn thực hiện theo quy định của pháp luật.
Đối với điện mặt trời mái nhà có đấu nối, tổ chức, cá nhân lắp đặt theo công suất theo quy hoach tại mỗi địa phương, nếu lắp đặt hệ thống có công suất từ 1.000 kW trở lên và có bán điện dư vào hệ thống điện quốc gia, chủ sở hữu hệ thống phải xin cấp giấy phép hoạt động điện lực. Ngoài ra, tùy thuộc mức công suất lắp đặt cụ thể, họ cũng phải thực hiện nghĩa vụ thông báo hoặc đăng ký với cơ quan có thẩm quyền.
Chủ biên
Thông tin bổ sung thêm rằng dù hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối hay không có đấu nối, chủ sở hữu hệ thống vẫn phải mua sắm thiết bị đúng, phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn theo quy định của pháp luật; và đặc biệt lưu ý không được sử dụng các tấm quang điện, thiết bị chuyển đổi điện một chiều thành điện xoay chiều nhập khẩu đã qua sử dụng.
Ngoài ra, như chị đã đề cập, trong trường hợp có đấu nối, đối với từng mức công suất lắp đặt cụ thể mà nghĩa vụ thông báo hoặc đăng ký với cơ quan có thẩm quyền sẽ khác nhau. Vậy liên quan đến thủ tục được áp dụng cho từng mức công suất cụ thể là như thế nào?
Khách mời
Nghị định 135 chia thành 3 trường hợp như sau:
Trường hợp 1, đối với hệ thống điện có công suất lắp đặt dưới 100 kW:
- Chủ sở hữu hệ thống thực hiện thủ tục thông báo đến Sở Công Thương và đơn vị điện lực địa phương; và
- Thông báo đến cơ quan quản lý về xây dựng, phòng cháy chữa cháy tại địa phương.
Trường hợp 2, đối với hệ thống điện có công suất lắp đặt từ 100 kW đến dưới 1.000 kW: Thực hiện thủ tục thông báo đến các cơ quan được nêu tại trường hợp 1, nhưng khi thông báo đến Sở Công Thương phải nộp kèm hồ sơ thiết kế hệ thống điện mặt trời mái nhà.
Trường hợp 3, đối với hệ thống điện có công suất lắp đặt từ 1.000 kW trở lên và có bán điện dư vào hệ thống điện quốc gia: Phải thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép hoạt động điện lực và đăng ký cấp giấy chứng nhận đăng ký phát triển tại Sở Công Thương cấp tỉnh.
Chủ biên
Cảm ơn những chia sẻ hữu ích.
Thưa quý khán thính giả, vậy là chúng ta đã lần lượt đi qua những điểm chính về quy định liên quan điện măt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Tôi tin rằng những chia sẻ bên trên sẽ giúp quý thính giả có thêm những thông tin mới hơn về vấn đề này dưới góc độ nghiên cứu quy định của pháp luật hiện hành.
Khách mời
Cảm ơn quý khán thính giả đã quan tâm theo dõi.
Nếu có bất kỳ câu hỏi hay thắc mắc nào, các bạn để lại bình luận bên dưới. Hoặc để biết thêm thông tin về BLawyers Vietnam, xin mời các bạn xem Website của chúng tôi bên dưới màn hình podcast của The Lawyers Talk.
Xin chào, và hẹn gặp lại.
Nội dung nêu trên không phải là ý kiến tư vấn chính thức từ BLawyers Vietnam. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hay góp ý về nội dung trên vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ consult@blawyersvn.com. Chúng tôi rất vui khi nghe từ bạn.
Ngày: 26/11/2024
